جمعه 9 آذر 1397

نقد فیلم the tribe قبیله (2014)

   نوشته شده توسط: پیام رنجبران    نوع مطلب :پیام رنجبران(نقد فیلم) ،





فیلم: The tribe

کارگردان: میروسلاو اسلابوشپیتسکی

محصول: 2014 اکراین

*

درنگی کوتاه بر فیلم قبیله

پیام رنجبران

 

اساساً یکی از کارکرد‌های اصلی هنر این است که ادراک‌مان را نسبت به دنیای پیرامون‌مان تغییر می‌دهد؛ با تمرکز بر پدیده‌هایی که بی‌توجه از کنارشان می‌گذریم و قراردادن‌شان در ساختارهای زیبایی‌شناسانه نگاه‌مان را به آن ابژه جلب می‌نماید و بدین‌طریق موجب می‌گردد آن موضوع یا پدیده را بهتر و دقیق‌تر بشناسیم یا احساس کنیم! فرمالیست‌های روس برای این شگرد اصطلاح «آشنا‌زدایی» را برگزیده‌اند که می‌توان آن‌را از ارکان اصلی یک اثر هنری محسوب کرد! «ویکتور اشکلوفسکی» در این‌باره می‌گوید:«...فن هنر، ناآشنا کردن اشیا است، دشوار کردن فرم‌هاست، افزایش دشواری و مدتِ عمل ادراک است، زیرا ادراک در خودش غایتی زیبایی‌شناختی دارد و باید طولانی‌تر شود». و همچنین «کریستین تامپسن» در کتاب «شکستن حفاظ شیشه‌ای» می‌افزاید:«هنر، ادارکِ عادتی شده‌ی ما را از جهانِ روزمره، ایدئولوژی، و دیگر آثار هنری و غیره آشنازدایی می‌کند و این کار با گرفتن مصالح از این منابع و دگرگون کردنِ آن‌ها ممکن می‌شود. این دگرگون‌سازی از طریق جای دادن این مصالح در زمینه‌ی جدید و شرکت دادن آن‌ها در الگوهای فرمیِ غیرعادی انجام می‌شود». تاثیرگذاری فیلم «قبیله» برآمده از نحوه‌ی آشنازدایی فوق‌العاده‌اش نسبت به سایر فیلم‌هایی است که درباره‌ی کر و لال‌ها دیده‌ایم. فیلمی بدون هیچ دیالوگی که از زبان اشاره‌ی مخصوص ناشنوایان استفاده می‌کند. همین نحوه‌ی غریب بی‌دیالوگ بودن فیلم ما را وارد جهانی می‌نماید که کر و لال‌ها در آن زندگی می‌کنند. ایده‌ای که کارگردان در فرمش به کار برده است، فیلم را یک هیچ از همه جلو می‌اندازد. «نه دیالوگی و نه موسیقی»، شوکه کننده است! وقتی فیلم را تماشا می‌کردم با خود می‌گفتم ای کاش کارگردان برای چنین ایده‌ی بکری قصه‌ی فوق‌العاده‌‌‌ای هم ساخته و پرداخته باشد! و پس از پایانش می‌توانم بگویم قصه‌اش هم به نظرم جذاب و گیرا آمد و در بستر فرم غیرعادی‌ فیلمش جفت و جور شد. اما چرا کارگردان فیلم را کلا در سکوت محض برگذار نکرد (طوری که تماشاگر در جایگاه یک ناشنوا قرار بگیرید)؟ (ما صدای محیط را می‌شنویم) به باور من اگر چنین می‌بود: به دلیل این‌که ما با زبان اشاره آشنا نیستیم و همچنین پیش آگاهی ذهنی‌مان از صداگذاری‌ در سایر فیلم‌هایی که دیده‌ایم- اگر این فیلم به شکل یک نقص فنی برای‌مان جلوه نمی‌کرد- توجه‌مان به صورتی ناهمساز بیشتر به این مساله جلب می‌شد تا به جهانی که کارگردان قصد اکرانش را دارد.




زبان اشاره‌ی فیلم و تلاشِ ما برای فهم عباراتی که مابین بازیگران رد و بدل می‌شود و همچنین درک موقعیتی که شاهدش هستیم موجب به وجود آمدن تعلیق فراوانی در اثر شده است و ناخودآگاه ما را به دنیای ناشنوایان پرتاب می‌کند. فیلم موقعیت‌ها و صحنه‌های عجیب و غریب و در برخی موارد حیرت‌انگیزی دارد. مثلا صحنه‌ای که بچه‌ها در دبیرستان دعوا می‌کنند و دوستان‌شان در ساختمانی نیمه‌کاره پشت‌سرشان گویی ماجرا را به زبان خودشان واکاوی و قضاوت می‌کنند؛ می‌توانم این قاب را یکی از مبهوت‌کننده‌ترین قاب‌هایی بخوانم که در سینما دیده‌ام. اما درباره‌ی پایانِ فیلم اگر واژه‌ی «تکان‌دهنده» را در موردش به کار نبرم مرا فقط به سکوت وا می‌دارد.

 


پیام رنجبران(وبلاگ سیناپس)



ادامه مطلب

برچسب ها: نقد فیلم the tribe 2014 ، فیلم the tribe 2014 ، فیلم قبیله 2014 ، نقد فیلم قبیله 2014 ، آشنازدایی فرمالیست روس فیلم قبیله ، فیلم ناشنوایان اشاره قبیله ، فیلم زبان اشاره ناشنوایان ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic