چهارشنبه 21 تیر 1396

درنگی بر ترجمه‌های پیمان خاکسار

   نوشته شده توسط: پیام رنجبران    نوع مطلب :نقدهای ادبی‌ام در مجله صدبرگ ،

این نوشته‌ام، اینجا ماهنامه صدبرگ- خرداد 96 منتشر شده!





مجسمه «ایگنیشس» قهرمان فراموش‌ناشدنیِ رمان «اتحادیه ابلهان»

 «نیواورلئان»


پیمان خاکسار

مترجم رمان «جزء از کل»

*

درنگی بر ترجمه‌های «پیمان خاکسار»

 

«حسِ خردمندانه و خرد حسی شده»


پیام رنجبران

 

پیمان خاکسار دیوانه‌شناس درجه یکی‌ست! با نگاهی گذرا به مجموعه آثار این مترجم حاذق و توانا و پویای کشورمان، درمی‌یابیم «خاکسار» با فراست و درایت قابل توجهی، نوعی از جنون آمیخته به خرد را در آثار نویسندگان دنیا می‌پوید و شناسایی می‌نماید، و بدین‌الگو آثاری که به قلم او به زبان فارسی برگردان شده، مجموعه‌ای از عالی‌ترین، گیراترین و جذاب‌ترین نویسش‌های هنری‌ست! یعنی آثاری که مملو از نبوغ جنون‌آمیز طیفی از هنرمندان است که به تاثیرگذارترین وجه ممکن، به عنصر «حس خردمندانه و خرد حسی شده» یعنی «هنر» در سبک نوشتارشان دست یازیده‌‌اند. قامت کوتاه این نوشتار، مجالِ تحلیل شافی و وافی ارتباط میان جنون و شیدایی و خرد در آثار هنری نیست،‌ که حاصل به هم آمیختن‌ و تنیدن‌‌شان، منجر به گشودن دریچه‌های نبوغ‌آمیز تازه و دیگری به ساحت اندیشه آدمی می‌شود؛ اما دست‌آورد و نقش «خاکسار» در معرفی مهم‌ترین نویسندگان بینشور دنیا که اکثرشان پیش از این در کشور ما گمنام بوده‌اند- و ترجمه موفق‌شان رونق و شور دیگری به بازار کتاب و کتاب‌خوانی بخشیده- قابل ملاحظه و توجه و تقدیر است.  این ویژگی حائز نکته مهم دیگری‌ست؛ واقع این‌که با وجود تمام مشکلات و انسداد‌های جریان چاپ و نشر کتاب در کشور ما که خود نقش عدیده‌ای در جاماندن و درجازدن لایه‌های فکری و فرهنگی و آفرینش‌های هنری ما از سطوح برتر و آنچه می‌بایست باشد دارد، اما با تأمل و البته پویش و تکاپوی هوشمندانه بیشتر از سوی مترجمان، می‌توان نویسندگان بسیار مهمی را یافت که حال بر حسب شرایط و خطوط قرمز اغلب مجهول و نامرئی‌مان، علاوه بر این‌که آثارشان اجازه نشر و ارائه به ویترین فکری و ذوقی عام مردم را می‌جوید، همچنین موجب ارتقا و جلای سازه‌های اندیشه‌ورزی و سبک‌های نویسندگی شده و بازار کتاب را نیز از رکود هولناک‌اش می‌رهاند، و از همه مهم‌تر این‌که آثار چنین نویسندگان صاحب ذوق و عمیقی جداً ارزش خوانده شدن، دارد. دایره اسامی نویسندگانی که شما گاهاً از زبان اکثر خوانندگان جدی یا ژستی کتاب‌ها می‌شنوی، اغلب تکراری، و محدود شده به نام‌هایی که شخصاً دیگر به‌شان آلرژی پیدا کرده‌ام، از قبیل «آلبر کامو»،«فرانتس کافکا»،«سلینجر»،«چخوف»،«همینگوی»،«کارور»،«سارتر» و به تازگی هم «هاروکی موراکامی» نیز به این جمع پیوسته! اگر از تاثیر نام‌های خوش‌آهنگ و خوش‌‌کلاس‌شان بگذریم که نقش بسزایی در به خاطر و حافظه ماندن افرادی دارد، که شاید تصادفاً جایی به این اسامی برخورد کرده‌اند، لکن اوضاع حتا در جمع‌ کتاب‌خوان‌های حرفه‌ای نیز آن‌‌چنان تفاوت شایانی با سایر ندارد! انگار جهان ادبیات جز اینان فاقدِ نگارنده‌گانِ دیگری‌ست از بسکه خلاصه شده‌ایم به این اسامی؛ بی‌گمان علاوه بر وجود چنین نویسندگانی که به خصوص برای علاقه‌مندان به جریان‌های سبکی و مکتبی و نویسندگی خوانش آثارشان واجب است، اما جاهای خالی فراوانی نیز برای بسیاری از دیگر خوانندگان هنوز پر نشده! یعنی خوانندگانی که علاوه بر پیگیری جریان‌های اندیشه‌ورزی و فکری، وجه سرگرمی و جذابیت و تازگی آثار نیز در جذب‌شان به جریان کتاب‌خوانی ملزم است.  می‌خواهم بگویم هنوز بسیاری از نویسندگان متبحر و متفکر و جذاب دنیا هستند که ما روح‌‌مان هم از وجودشان خبر ندارد و شک نکنید، که این فقدان برای مجهز نمودن افکار جامعه‌ای جوان یک ضایعه محسوب می‌شود. بعضی از این نویسندگان که شخصاً برای بار نخست در آثار ترجمه شده‌ی «پیمان خاکسار» با آن‌ها روبرو شدم، برخی‌شان جزو بهترین نوشتارهای ادبیات داستانی‌ست که در تمام عمرم خوانده‌ام! از قبیل رمان فراموش‌ناشدنی و داستان غریب «اتحادیه ابلهان» نوشته «جان کندی تول» با کارکتر به یاد ماندنی‌اش «ایگنیشس»، رمان شگفت‌انگیز «جزء از کل» و «ریگ روان» نوشته «استیو تولتز» که جان و روح تازه‌ای به ادبیات داستانی قرن حاضر دمیده، مجموعه داستان «پسر عیسا» نوشته «دنیس جانسون» که از مهم‌ترین مجموعه‌های داستانی کل تاریح ادبی آمریکاست، مجموعه داستان «ترانه برف خاموش» نوشته «هیوبرت سلبی جونز»‌ که در کارنامه‌اش فیلم‌نامه ماندگار«مرثیه‌ برای یک رویا» ساخته «دارن آرنوفسکی» وجود دارد، و در وصف این نویسنده باید از واژه‌های آموزاننده و حیرت‌انگیز بهره برد، سه مجلد از مجموعه داستان‌های «دیوید سداریس» یکی از قهارترین طنز‌نویسان زنده حال حاضر دنیا، که خواننده حین ریسه‌رفتن در رج‌رج نوشته‌های‌اش با جنس خنده عالی و معنادار یعنی به قول گوگول«خنده مرئی آمیخته به گریه نامرئی»مواجه می‌شود، همچنین آثار چشم‌گیری مانند رمان «برادران سیترز» نوشته «پاتریک دوویت»،«سومین پلیس» نوشته «فلن اوبراین»، «شاگرد قصاب» به قلم «پاتریک مک‌کیب» و دیگر آثاری...که همه این‌ نویسندگان،علاوه بر این‌که از مهم‌ترین مولفین جهان ادبیات هستند،با ترجمه شایسته و بعضاً بسیار عالی «خاکسار» برای نخستین باری‌ست که به فارسی برگردان و معرفی شده‌اند!

 

 

پی‌نگار:

لینک تعدادی از آثار «پیمان خاکسار» که در همین وبلاگ نقد و معرفی شده!

رمان «جزء از کل»؛ اینجاست!

رمان «برادران سیسترز»؛ اینجاست!

رمان «شاگرد قصاب»؛ اینجاست!

مجموعه داستان «پسر عیسا»؛ اینجاست!

 

 

پیام رنجبران(وبلاگ سیناپس)


برچسب ها: نقد آثار پیمان خاکسار ، بررسی ترجمه های پیمان خاکسار ، نقد ترجمه رمان جز از کل ، بررسی مجموعه آثار پیمان خاکسار ، نقد ترجمه پیمان خاکسار ، نقد ترجمه ریگ روان ، معرفی رمان پیام رنجبران ،