سه شنبه 26 اردیبهشت 1396

ارزش‌گذاری و فهرستی خانگی از رمان‌های جذاب و خواندنی.

   نوشته شده توسط: پیام رنجبران    نوع مطلب : معرفی کتاب(نقد) ،


ارزش‌گذاری و فهرستی خانگی از رمان‌های جذاب و خواندنی



معمولاً کتاب‌هایی را که خوانده‌ام یادم می‌رود، بعضی خودشان در خاطرت می‌مانند، یعنی به محض اینکه می‌خواهی کتابِ خوبی را مثال بزنی، خودشان در ذهنت حی و حاضر می‌شوند، اما بعضی‌شان خاطره‌ای کدر شده‌اند! نه نویسنده در ذهنت مانده و نه نامِ کتاب، و هی باخودت برای یادآوری اسم‌شان کلنجار می‌روی...بابت همین تصمیم گرفتم چیزهایی را که می‌خوانم یادداشت کنم؛ این فهرستِ کتاب‌هایی‌ست مربوط به یک بازه‌ی زمانیِ چندماهه و از وقتی که تقریباً نامِ آثاری را که می‌خوانم یادداشت می‌کنم. تعدادی را قدیم‌ترها خوانده بودم و مجدد بازخوانی کرده‌ام. در ضمن خیلی هم تخصصی و جامع و کامل بهشان نپرداخته‌ام و تعدادی از آثار مهم و نویسندگان را اینجا ننوشتم، چندی از خداوندگاران مثل داستایفسکی اینجا نیستند. معیارم برای امتیازدهی به کتاب‌های فهرست این است: که پس از خواندن کتاب با چه شدت و حدتی بگویی: «اوف! حال کردم»...یا:«ایول عجب کتابی بود»...یا:«دمت گرم با این چیزی که نوشتی»...یا اینکه با نارضایتی غُر بزنی:«وقتمون تلف شد». البته تا حدی هم، نگاهی اینگونه داشته‌ام که ساختار هر اثر را نسبت به خودش و داعیه‌ی نویسنده‌اش در متن بسنجم. از این لحاظ مثلاً امتیاز یکسانِ «3» به این منظور نیست که دوکتاب یا نویسندگان‌اش در یک حد و اندازه‌اند...همین دیگر- قاعدتاً اگر زنده بمانم، آثارِ دیگری به این فهرست اضافه خواهد شد.

 

سقف امتیاز: «5»/ سه نقطه:«...» آثارِ جاودان و غیرقابل امتیازدهی/ بیشتر آثار رمان هستند، اما از کتاب‌های دیگر نیز در فهرست هستند/

 

 

 

1- نام رمان: سفر به انتهای شب/نویسنده: لوئی فردینان سلین/مترجم: فرهاد غبرائی/امتیاز: 5/ توضیحات:شاهکار! و ترجمه‌ی استوار و ماندگار مرحوم غبرائی.(نقدش را اینجا بخوانید)

2- نام رمان: جزء از کل/نویسنده: استیو تولتز/مترجم: پیمان خاکسار/امتیاز: 5/توضیحات: عالی-جذاب-شگفت‌انگیز

3- نام رمان: کافکا در کرانه/نویسنده: هاروکی موراکامی/مترجم: مهدی غبرائی/امتیاز: 5/ توضیحات: عالی-جذاب- شگفت‌انگیز- آقای غبرائی لحنِ موراکامی را به شایستگی درآورده‌اند- جزو ده کتاب برتر سال 2005 مجله‌ی نیویورکر. (نقدش را اینجا بخوانید)

4- نام رمان: بازمانده‌ی روز/نویسنده: ایشی گورو/مترجم: نجف دریابندری/امتیاز: 5/توضیحات: عالی-جذاب-ترجمانِ درخشان نجف دریابندری.

5- نام رمان: مدار رأس السرطان/نویسنده: هنری میلر/مترجم: سهیل سُمی/امتیاز: 5/توضیحات: عالی-جذاب (نقدش: اینجا بخوانید)

6- نام رمان: شیطان در بهشت/نویسنده: هنری میلر/مترجم: بهاءالدین خرمشاهی/امتیاز: 5/توضیحات: عالی-جذاب-ترجمه بی‌نظیر(نقدش: اینجا بخوانید)

7- نام رمان: مجموعه آثار سارا کین (نمایشنامه)/نویسنده: سارا کین/مترجم: رامتین شهرزاد/امتیاز: 5 توضیحات: ادبیات خاص‌پسند-جذاب

8- نام رمان: جنون روز/نویسنده: موریس بلانشو/مترجم: پرهام شهرجردی/امتیاز: 5/توضیحات: ادبیات خاص‌- بلانشو بی شهرجردی، برای ما فارسی زبانان، بلانشو نیست.

9- نام رمان: ناطور دشت /نویسنده: جی.دی.سلینجر/مترجم: آراز بارسقیان/امتیاز: 5/توضیحات: عالی-جذاب-ترجمه بی‌نظیر(نقدش:اینجا بخوانید)

10- نام رمان: بوف کور/نویسنده: صادق هدایت/امتیاز: 5/توضیحات: بی‌نیاز از شرح!

11- نام رمان: یوزپلنگانی که با من دویده‌اند (مجموعه داستان کوتاه)/نویسنده: بیژن نجدی/امتیاز: 5/توضیحات: شاهکار داستان کوتاه ایرانی(نقدش:اینجا بخوانید)

12- نام رمان: دوباره از همان خیابان‌ها (مجموعه داستان کوتاه)/نویسنده: بیژن نجدی/امتیاز: 5/توضیحات: عالی-جذاب-ماندگار(نقدش: اینجا بخوانید)

13- نام رمان: داستان‌های ناتمام/نویسنده: بیژن نجدی/امتیاز: زیبا/توضیحات: مرگ مهلت کامل شدن نداد(نقدش:اینجا بخوانید)

14- نام رمان: شعر روس: عصر طلایی و عصر نقره‌ای (مجموعه شعر)/نویسنده: مجموعه شاعران روس/مترجم: حمید آتش‌برآب/امتیاز:5/توضیحات: ترجمه بی‌نظیر-اشعار شاهکار(نقدش: اینجا بخوانید)

15- نام رمان: چنین گفت زرتشت/نویسنده: فردریش ویلهلم نیچه/مترجم: داریوش آشوری/امتیاز: «...»/ توضیحات: ادبیات-فلسفه-جاودان

16- نام رمان: فراسوی نیک  و بد/نویسنده: فردریش ویلهلم نیچه/مترجم: داریوش آشوری/امتیاز: «...»

17- نام رمان: مقالات شمس تبریزی /نویسنده: شمس تبریزی/امتیاز: «...»/توضیحات: بازخوانی متن: جعفر مدرس صادقی

18- نام رمان: قدیس امانوئل/نویسنده: میگل داونامونو/مترجم: بهاءالدین خرمشاهی/امتیاز: 5/توضیحات: ارزش فکری- دینی- ایمان و شک- از آثار بسی خواندنی‌ست.

19- نام رمان: شهر نوازندگان سفید/ نویسنده بختیار علی / ( امتیاز: 5 ) / توضیحات: شاهکار ادبیات کرد ( نقدش را اینجا بخوانید


20- نام کتاب: ایمان یا بی ایمانی؟/نویسنده: اومبرتو اکو ( مجموعه مکاتبات با کاردینال)(امتیاز:4/5)توضیحات: انتقادی-فکورانه(نقدش:اینجا بخوانید)

21- نام رمان: اتحادیه ابلهان/نویسنده: جان کندی تول/مترجم: پیمان خاکسار(امتیاز: 4/5)توضیحات: کارکترِ اصلی‌اش، ایگنِیشِس عزیز و به یاد ماندنی‌ست.

22- نام رمان:  نام گل سرخ/نویسنده: اومبرتو اکو/مترجم: شهرام طاهری(امتیاز: 4/5)توضیحات: روان، فکورانه و انتقادی-حاویِ اطلاعات ارزشمند تاریخی.(نقدش:اینجا بخوانید)

23- نام رمان: خانه زیبارویان خفته/نویسنده: یاسوناری کاواباتا/مترجم: رضا دادویی(امتیاز: 4/5)توضیحات: این کتاب منبع الهامِ گابریل گارسیا مارکز بوده است برای نوشتن رمانِ «خاطرات روسپیان غمگین من».

24- نام رمان: هواخواه/نویسنده: ویت تان نوین/مترجم: فرانک معنوی(امتیاز: 4/5)توضیحات: برنده جایزه پولیتزر- جذاب(نقدش:اینجا بخوانید)

25- نام رمان: مثل‌ هیچکس/نویسنده: دلفین دوویگان/مترجم: صدف محسنی(امتیاز: 4/5)توضیحات: عمیق-لطیف-دوست‌داشتنی-جذاب(نقدش:اینجا بخوانید)

26- نام رمان: و نیچه گریه کرد/نویسنده: اروین یالوم/مترجم: مهشید میرمعزی(امتیاز: 4/5)توضیحات: روانکاوانه-مفید- کاربردی(نقدش:اینجا بخوانید)

27- نام رمان: 1984/نویسنده: جورج اورول/مترجم: صالح حسینیی(امتیاز: 4/5)توضیحات: روشنگرانه-عمیق- خواندنی

28- نام رمان: مردی در تبعید ابدی (درباره‌ی زندگیِ ملاصدرای شیرازی)/نویسنده: نادر ابراهیمی(امتیاز: 4/5)توضیحات: عالی-مفید-جذاب-ای کاش از این سنخ آثار، با همین کیفیت بیشتر داشتیم.

29- نام رمان: همنوایی شبانه ارکستر چوبی/نویسنده: رضا قاسمی(امتیاز: 4/5)توضیحات: جذاب-عالی-گام مهمی در رمان‌نویسیِ پیشروی ایرانی.

30- نام رمان: چاه بابل/نویسنده: رضا قاسمی(امتیاز: 4/5)توضیحات: قاسمی نویسنده‌ای بالفطره!

31- نام رمان: دائی جان ناپلئون/نویسنده: ایرج پزشک‌زاد(امتیاز: 4/5)توضیحات: ایرانی‌ترین رمان-آیینه‌‌ای بی‌زنگار و بی‌بدیل از مردم ایران-طنز بی‌نظیر-خنده‌دار-هرچه بگویم کم گفته‌ام.

32- نام رمان: پخمه/نویسنده: عزیز نسین/مترجم: رضا همراه(امتیاز: 4/5)توضیحات: همیشه زنده!

33- نام رمان: جایی دیگر/نویسنده: گلی ترقی(امتیاز: 4/5)توضیحات: زیبا

34- نام رمان: مادربزرگت را از اینجا ببر/نویسنده: دیوید سداریس/مترجم: پیمان خاکسار/امتیاز: 4/توضیحات: سداریس طنزنویس قهاری‌ست. خاکسار دیوانه‌شناس درجه‌ یکی‌ست! 

35- نام رمان: در دامگه حادثه /نویسنده: مصاحبه با پرویز ثابتی/امتیاز: 4/توضیحات: تاریخ معاصر-خواندنی‌ست

36- نام رمان: لودویگ فوئرباخ و ایدئولوژی آلمانی/نویسنده: مارکس-انگلس-پلخانف/مترجم: پرویز بابایی/امتیاز: 4/توضیحات: فلسفی-انتقادی-از بهترین آثاری‌ست که درباره‌ی چپ‌ها خوانده‌ام.

37- نام رمان: زندگی در پیشِ رو/نویسنده: رومن گاری/مترجم: لیلی گلستان/امتیاز: 4 /توضیحات: برنده جایزه کنگور 1977 - گیرا-انسانی-جذاب-آموزاننده

38- نام رمان: عقاید یک دلقک/نویسنده: هاینریش بل/مترجم: شریف لنکرانی/امتیاز: 4/توضیحات: تنهایی!

39- نام رمان: ترس و لرز/نویسنده: سورن کی‌رکه‌گارد/مترجم: عبدالکریم رشیدیان/امتیاز: 4/توضیحات: فکورانه-فلسفی-ایمان و شک و اضطراب.

40- نام رمان: ماه نیم‌روز/نویسنده: شهریار مندنی‌پور/امتیاز: 4/توضیحات: آثار آقای مندنی‌پور خواندنی‌ست.

41- نام رمان: کلمات/نویسنده: ژان پل سارتر/مترجم: حسینقلی جواهرچی/امتیاز: 4/توضیحات: در ذهن می‌ماند.

42- نام رمان: میرا/نویسنده: کریستوفر فرانک/مترجم: لیلی گلستان/امتیاز: 4/توضیحات: زیبا-زیبا-زیبا

43- نام رمان: سیذارتا/نویسنده: هرمان هسه/مترجم: پرویز داریوش/امتیاز: 4 /توضیحات: آرامش‌بخش-مفید-زیبا

44- نام رمان: مرگ در می‌زند/نویسنده: وودی آلن/مترجم: حسین یعقوبی(امتیاز: 3/5)توضیحات: وودیِ عزیز!

45- نام رمان: خاطرات پراکنده/نویسنده: گلی ترقی(امتیاز: 3/5)توضیحات: لطافت احساس-نستالژی.

46- نام رمان: ماهی‌ها در شب می‌خوابند/نویسنده: سودابه اشرفی(امتیاز: 3/5)توضیحات: آثار بانو اشرفی بسیار عالی‌ست!

47- نام رمان: جای خالی سلوچ/نویسنده: محمود دولت‌آبادی(امتیاز: 3/5)توضیحات: چند موقعیت‌ داستانی‌اش، شگفت‌انگیز است.

48- نام رمان: مرشد و مارگریتا/نویسنده: میخائیل بولگانف/مترجم: عباس میلانی(امتیاز: 3/5)توضیحات: انسان و شیطان- هنوز هم خواندنی‌ست.

49- نام رمان: سه‌گانه نیویورک/نویسنده: پل استر/مترجم: شهرزاد لولاچی(امتیاز: 3/5)توضیحات: سرد-عجیب-خاص.

برای مشاهده باقیِ فهرست بر «ادامه مطلب» سطر بعد کلیک کنید.


ادامه مطلب

برچسب ها: نقد و معرفی رمان ، فهرست یهترین رمان ها ، کتاب هایی که باید بخوانیم ، ارزشگذاری فهرست بهترین رمان ها ، فهرست جذاب ترین رمان ها ، معرفی بهترین آثار ادبی جهان ، معرفی جدیدترین رمان کتاب خواندنی ،





رمان:برادران سیسترز (نقد و معرفی)

نویسنده:پاتریک دوویت

مترجم: پیمان خاکسار

نشر: چشمه


*

«برادران سیسترز!»


پیام رنجبران


«ایلای» مردی‌ست که مسواک می‌زند و به نظافت دهان و دندان‌اش و بوی نعنایی آن مقید است، به حقوق حیوانات احترام می‌گذارد و حیات‌شان برای‌اش اهمیت دارد، از ضعیف‌کشی بیزار است و به خدمتکاران انعام می‌دهد، و همچنین برای آب شدن چربی‌های اضافه شکم‌ و تناسب اندام‌اش از رژیم‌های لاغری پیروی می‌نماید؛ خیر! من درباره‌ یک «جنتلمن» صحبت نمی‌کنم، «ایلای» کابوی‌ست در غرب‌وحشی! او یک قاتل حرفه‌ای‌ست! برآمده از رمان «برادران سیسترز» نوشته «پاتریک دوویت» نویسنده جوان کانادایی به ترجمه«پیمان خاکسار». روایت این رمان شرح سفر «ایلای» به همراه برادرش «چارلی» برای انجام کاری‌ست که بابت‌اش پول می‌گیرند یعنی قتل. این‌که نویسنده‌ای تصمیم بگیرد، توان‌اش را در سال «2011» برای تعریف ماجرایی در ژانر «وسترن» به کار بندد، حاکی از یقین و اطمینان او به استحکام و گیرایی روایت‌اش است و البته قدرت اجرای‌اش؛ داستانی که به نظر نمی‌رسد حتا خواننده‌ای که شاید با صدها نمونه از این سنخ ماجراها روبرو شده، بتواند با خوانش چند صفحه‌‌اش، دست از سر کتاب بردارد. این مسحور شدن از اعجاز قصه‌گویی و شخصیت‌پردازی‌ محکم و صحیح مهیا می‌شود و محصول‌اش تأثیرگذاری‌ ناگزیر است‌ بر خواننده: هم لحظه‌ای، یعنی حین خوانش اثر و هم دامنه‌دار و طولانی مدت، در ذهنیت و روان او. نویسنده برای تعریف داستان غمگین اما بسیار خنده‌دارش، از تلفیق الگوی روایت‌‌گویی «پی‌رنگ سفر» و تکنیک شخصیت‌پردازی «داستان‌های دورفیق» بهره برده. الگوی «پی‌رنگ سفر» ساختاری اسطوره‌ای مبتنی بر تئوری «سفر قهرمان» است. هدف این سفر، شناخت خویش و سفر فرآیند بالغ شدن قهرمان است. اما قهرمان در این داستان کیست؟ استفاده از استراتژی «داستان‌های دورفیق» که در این رمان دو برادر «ایلای و چارلی» هستند، دو رویکرد متفاوت به زندگی و دو مجموعه استعداد را به نمایش می‌گذارد. رفیق قهرمان در این سنخ داستان‌ها، به نوعی روی دیگر قهرمان، و از بسیاری جهات مهم شبیه به او، اما در عین حال متفاوت است. در «برادران سیسترز» ما روایت را از زبان قهرمان اصلی یعنی «ایلای» می‌شنویم، اما «ایلای و چارلی» در واقع یک نفر- یک قهرمان- هستند که به دو نیمه تقسیم شده‌اند و بدین‌سان هر کدام‌ در موقعیت‌هایی که طی این سفر با آن مواجه می‌شوند، وجوه مختلف یک روان را به نمایش می‌گذارند و گام به این سفر ماجراجویانه و خطیر می‌نهند یا بهتر است بگویم:مجبور می‌شوند! چرا که ما طی همراهی آن‌ها در سفرشان با شخصیت‌هاشان به خوبی آشنا و همذات‌پنداری می‌کنیم، و همچنین از گذشته‌شان و جراحات و خاطرات تلخ‌شان باخبر، و متوجه می‌شویم: اینان در واقع خودشان قربانی‌ خشونت‌هایی هستند که اولین خاستگاه آن: محیط! یعنی دعواهای خانوادگی و درگیری‌های پدر با مادرشان بوده، که یکبار منجر به شکستن دست و نقص عضو مادر شده و «چارلی» به همین دلیل روی پدر «ششلول» کشیده است. دامنه خشونت آن‌ها که بعد‌تر گستره‌اش محله، شهر و کشور را در بر‌می‌گیرد، تا جایی که مبدل به قاتلین افسانه‌ای و مشهور «برادران سیسترز» می‌شوند، نخستین خاستگاه‌اش خانواده بوده. بدین‌سان،«ایلای» نیز با داشتن اخلاقیات دیگرگون و حال‌وهوای فیلسوف‌مآبانه و شاید متفاوت با یک قاتل حرفه‌ای، به طور ناخودآگاه و اتوماتیک، برای یاری رسانیدن به برادر بزرگترش «چارلی»، پای‌اش از کودکی به این سفر و ماجرای اسفناک خشونت کشیده شده! و البته مدام از زبان‌اش می‌شنویم، که علاقه‌اش بیشتر به «بقالی»ست تا «آدم کشی». احتمالاً هر خواننده‌ای متوجه وجوه تشابه این روایت اسطوره‌ای به عرض رسانیده، با زندگی و دنیای پیرامون امروز شده است. برخی از روانکاوان، اسطوره را مانیفست روان تعریف می‌کنند که روان انسان توسط آن، این امکان را می‌یابد تا درباره خودش سخن بگوید و خویشتن خویش را افشا نماید. رفتار انسان، بیان سمبلیک نیاز ناخودآگاه، تضادها، ترس‌ها و آرزوهای سرکوب‌شده‌ای‌ست که در حقایق تاریخ زندگی‌اش پنهان شده. می‌خواهم بگویم، شاید ریشه همه رفتار و اعمال ناهنجار و نواقص اخلاقی امروز یک فرد، به نوعی به فضا و گذشته‌ای برمی‌گردد که از سر گذرانده‌ یا در آن رشد یافته‌ است؛ اما تا کجا؟! چنانچه او در شرایط نامطلوب و نامساعد خانواده یا جامعه تربیت شده باشد، تا کجا اجازه دارد به رویه مضر خود ادامه دهد؟! آیا نمی‌بایست در نقطه‌ای توسط خود فرد متوقف شود؟ یا می‌بایست برای شانه‌خالی کردن از خویش، مدام کاسه‌کوزه همه نواقص شخصی را بر سر دلایل خانوادگی و فضای جامعه شکاند؟! بی‌گمان چاره‌ای جز «آگاهی» نیست، و شاید یکی از وظایف داستان‌گویی همین باشد، تا با خلق موقعیت‌های دراماتیک- بدون نیاز به تجربه‌های‌واقعی با پرداخت هزینه‌های گزاف یا اغلب جبران‌ناپذیرش در دنیای‌واقعی- خواننده را با طرح این‌ سوأل‌ها، به مواجهه با «خود» کشانیده و بدین‌روال به «خودآگاهی» راهنمایی نماید؛ درست شبیه سفر «برادران سیسترز». انگار یکی از وظایف ادبیات همین باشد: شناخت خود! برای چیرگی بر خود.

 

 


برچسب ها: نقد و بررسی رمان ، نقد و معرفی رمان برادران سیسترز ، نقد و تحلیل رمان برادران سیسترز ، نقد رمان پیام رنجبران ، برادران سیسترز پیمان خاکسار ، برادران سیسترز ژانر وسترن ، نقد و تحلیل کتاب برادران سیسترز ،

پنجشنبه 7 اردیبهشت 1396

چنین گفت زرتشت!

   نوشته شده توسط: پیام رنجبران    نوع مطلب :پارگراف‌های مورد علاقه‌ام ،



تنها بدان خدایی ایمان دارم که رقص بداند.

و چون ابلیس‌ام را دیدم، او را جدّی و کامل و ژرف و باوقار یافتم. او جانِ سنگینی بود. از راهِ او ست که همه چیز فرو می‌افتد.

با خنده می‌کُشند نه با خشم! خیز تا «جان سنگینی» را بکُشیم!

چون راه رفتن آموختم، به دویدن پرداختم. چون پرواز کردن آموختم، دیگر برای جُنبیدن نیاز به هیچ فشاری ندارم.

اکنون سبکبارم ام؛ اکنون در پرواز؛ اکنون می‌بینم خویشتن را در زیرِ پایِ خویش؛ اکنون خدایی در من رقصان است.

چنین گفت زرتشت



بندی از کتابِ «چنین گفت زرتشت» نوشته «فردریش نیچه» به ترجمه وزین و ماندگارِ «داریوش آشوری»

(دباره‌ی خواندن و نوشتن/صفحه: 53)



نقدم بر رمانِ « و نیچه گریه کرد» نوشته «اروین یالوم» را اینجا بخوانید.


نقدم بر رمانِ «نام گل سرخ» نوشته «اومبرتو اکو» را اینجا بخوانید.



پیام رنجبران



برچسب ها: نقد و بررسی رمان ، پارگراف چنین گفت زرتشت ، نقد و بررسی رمان نام گل سرخ ، خدای رقص زرتشت نیچه ، نقد و بررسی رمان و نیچه گریه کرد ، نقد و نیچه گریست اروین یالوم ، نقد پیام رنجبران ،

یکشنبه 3 اردیبهشت 1396

یادداشتی بر کتاب «تصوف و سوررئالیسم»

   نوشته شده توسط: پیام رنجبران    نوع مطلب : معرفی کتاب(نقد) ،


«محبت لذّت است و حقیقت، حیرت»


«محبت درست نیاید میان دوکس تا

یکی دیگری را نگوید: یا من»


یادداشتی بر کتاب «تصوف و سوررئالیسم»

نوشته: ادونیس (علی احمد سعید)

ترجمه: دکتر حبیب‌الله عباسی

انتشارات: سخن/ چاپ دوم: 1385

بی‌گمان از بهترین آثاری‌ست که طیِ چندسال گذشته، چه درباره‌ی «تصوف» خوانده‌ام و چه درباره‌ی مکتب «سوررئالیسم!»، و اگر بخواهم دقیق‌تر بگویم، «تصوف و سوررئالیسم» کتابی‌ست که نمونه‌ی هم‌سنگ و مشابهی به زعم من در منابع فارسی ندارد؛ و شگفت‌زده می‌بایست اعلان بدارم، از ارتباطی که میان این دو شیوه‌ و تجربه‌ی دست یازیدن به مجهول، نقطه‌ی علیا، یا آنچه «ورای» آنچه که در واقعیت(مرئی/عین/شکل/صورت)هست، یا فراواقعیت...مابین جنبش‌های «تصوف» و «سوررئالیسم» توسط «ادونیس» شاعر و نظریه‌پردازِ شهیر عرب در این کتاب برقرار و حادث شده، غرق در حیرت‌ام.

کتابِ «تصوف و سوررئالیسم» از آن سنخ آثاری‌ست که سخن گفتن ازشان در یک یادداشت کوتاه، قدر و منزلت آن را فروکاستن است؛ و همچنین اگر بخواهم صادقانه بگویم، نوشتن از چنین کتابی در وقتی ضیق، علاوه بر این‌که به دلیلِ حظی که از خوانش‌اش برده‌ام بی‌انصافی‌ست، همچنین واقعاً امری خطیر و غامض است! چرا ‌که شاید در نگاه اول هیچ گونه ارتباطی میان «تصوف» که التزامی دینی‌ست و به رهایی دینی توجه دارد، با سوررئالیسم که مکتب و جنبشی الحادی‌ست وجود نداشته باشد!( جمع میان ملحد و متدیّن!؟ ) و نیاز به شرح و نقد مفصل دارد که در قامت این مقالِ کوتاه نمی‌گنجد و البته کتاب به نحوِ شایسته‌ای از پس‌اش برآمده؛ از این لحاظ بهتر می‌بینم، فقط به عرض رسانیده باشم، چنانچه خواستار تعاریف دقیق با شرح مفیدِ به فایده، بی‌تعصب، و البته بسیار همه فهم و ساده، از تصوف و عشق، شطح، خیال و شرحِ چه و چون و چگونه‌ی تجاربِ اصیلِ عارفانه هستید، و همچنین، چنانچه از افرادی هستید، که ممکن است به هنر و مکاتب‌اش- علی‌الخصوص- مکتب جذاب و شیدای سوررئالیسم علاقه‌مند‌اند، مطمئناً این اثر هر آنچه را بخواهید در خود دارد، از سویی دیگر افرادی(به خصوص منتقدین هنری و ادبی) که از منابع فارسی که درباره‌ی سوررئالیسم ترجمه شده است، چیزکی در ذهن‌شان دارند، و قصدشان بیشتر دانستن و قوام آگاهی‌شان است، در این کتاب با شرح و تعاریفی روبرو خواهند شد( از آندره برتون بنیان‌گذار مکتب و...) که به گمان‌ام در سایر آثار نخواهند یافت! و در این اثنا از اسلوب روش‌مند و منسجم و بسیار قابل توجه‌ و همچنین وفور دانش و اطلاعات کاربردی که در سایر آثار نمونه و مشابه‌اش کمتر در اختیار هست، و «ادونیس» برای برقراری ارتباط و یافتن نقاط اشتراک مابین این دو جریان و بررسی و کاویدنِ ابعاد زیبایی‌شناسی‌شان بهره‌برده است، لذت خواهند برد.

نگاه «ادونیس» به «تصوف» در این اثر، نگاهی غالباً هنری‌ست! یعنی «تصوف» را بیشتر به مثابه‌ی جنبشی «هنر»ی دیده است. و همچنین از تأثیرات غیرقابل انکارش بر هنر غربی و علی‌الخصوص شعر و شاعر بزرگ و جریان سازِ فرانسه، «رمبو» یاد کرده است.

 

 پی‌نوشت:

گویا، «رضا براهنی» هم همین کتاب را خوانده‌اند و سپس بعدش «بدون ذکر منبع و آبشخو‌رشان»  در این باره به شکل مقاله‌ای با عنوان «مولوی، سوررئالیسم، فروید، رمبو» نوشته‌اند! که البته کیفیت و کمیت متن و زیرمتن و غرضِ نوشتارش...بماند.

پی‌نوشت:

مترجم این کتاب آقای «حبیب‌الله عباسی» که جداً دست‌شان درد نکند با برگردان‌ وزین‌شان، کتاب «تصوف و سوررئالیسم» را به شاعر و استاد «محمد رضا شفیعی کدکنی» تقدیم نموده‌اند.

پی‌نوشت:

علی احمد سعید(ادونیس): شاعر، مترجم، نوشتارنویس، منتقد ادبی و ویراستار سوری است. او یکی از اثرگذارترین و برجسته‌ترین شعرای عرب دوره مدرن شمرده می‌شود. او در نیمه دوم قرن بیستم انقلابی مدرنیستی را رهبری کرد که اثر عظیمی بر شعر عرب برجای نهاد که با اثر تی.اس.الیوت در جهان انگلیسی زبان قابل مقایسه است.

 

  

نقد رمانِ «نام گل سرخ» نوشته «اومبرتو اکو» را اینجا بخوانید.


نقد رمانِ «و نیچه گریه کرد» نوشته «اروین یالوم» را اینجا بخوانید.



پیام رنجبران


برچسب ها: نقد و معرفی کتاب ، نقد و معرفی رمان ، نقد تصوف و سوررئالیسم ، تحلیل عرفان تصوف سوررئالیسم ، مکتب عرفان سوررئالیسم ، ادونیس عرفان تصوف سوررئالیسم ، نقد و بررسی رمان تصوف ،