دوشنبه 2 اسفند 1395

عصر طلایی و عصر نقره‌ای شعر روس

   نوشته شده توسط: پیام رنجبران    نوع مطلب : معرفی کتاب(نقد) ،


کتاب : عصر طلایی  و عصر نقره‌ای شعر روس

نشر: نی

گردآوری و ترجمه: حمیدرضا آتش برآب


به فریدون گفتم یه کتاب بده بخونیم! بی‌معطلی مجموعه‌ی «شعر روس» به ترجمه‌ی «حمیدرضا آتش‌برآب» رو گرفت جلو روم!

گفتم:«نه! نه! شعر روس نه!...طاقتشو ندارم»

گفت:« چرا؟!...آخه واسه چی؟!»

گفتم:« یه چیزهایی جزوِ تنها نقاط باقی‌مونده‌ی اتصال‌ت به زندگی‌یِ...تنها چیزهایی که هنوز برات جذابیت داره...ادبیات، اونم از جنس روس، یه نمونه‌شه...که واسه خیلی‌ها فقط ادبیاته، واسه من زندگی!...داستایفسکی، گوگول، بولگاکف...»

گفت:«یعنی چی؟!...خب اینم ادبیاته...اونم از جنس روس...درجه‌ی یک!»

گفتم:« نه...تو حتماً بیوگرافی‌یِ شعرای روس رو می‌دونی...این‌ها درست مثل نویسنده‌های ژاپنی، یه موجودات و پدیده‌هایی هستند که فقط خودشون شبیه خودشونن، انگار از یه سیاره‌ی دیگه اومدن، جنسشون، حرفشون، فازشون، خیلی خاص، شبیه خودشونه!...بعد وقتی قبلن ترجمه‌ی چندتا شعر روس رو به زبان فارسی خوندم، راستش بدجوری ناامید شدم، حالم گرفته شد، دیگه سراغ شعراشون نرفتم...یعنی چطوری توضیح بدم...یه چیزهایی رو دوست داری فقط واسه‌ی خودت، ته قلبت، حتا صداشم درنمیاری، آخه سایر آدم‌ها وقتی تو یه چیزی رو دوست داری، دیگه همش دلشون می‌خواد یهجوری انگولکت کنن، یه جوری حستو خراب کنن، حتا کسی که معشوق واقع می‌شه، یهوو می‌زنه به سرش!...ولی ادبیات روس باوقار و باصلابت می‌ذاره دوست‌ش داشته باشی، بدون این‌که بازی به سرت دربیاره، قالت بذاره، یا ادا اطوار دربیاره... می‌دونی، یه چیزهایی رو یهجوری دوست داری که دلت می‌خواد همیشه فقط همون تصور اول رو بهش داشته باشی: عشق!..حالا فکرشو بکن،  این ترجمه‌ها برای تو، چه حکمی پیدا می‌کنن؟ چیزی رو که دوست داری رو جلوی روت پاش‌پاش و لت و پار می‌کنن، جِرش میدن...نه رفیق طاقتشو ندارم...یه کتاب دیگه بهم بده...»

 گفت:« ترجمه‌های این اشعار حرف نداره...بی‌نظیره... «آتش‌برآب» کولاک کرده با ترجمه‌هاش از شعر روس...

با تردید بهش نگاه کردم!

فریدون این شعر رو از «یسنین» برام خوند:


زنده‌ای مادر

                   زنده‌ای هنوز؟

   سلام بانوی پیرسال

                               سلام!

                                              من نیز زنده‌ام

ای کاش جاری باشند

                                   هماره

                                             بر کلبه‌ی کوچکت

                                                              پَرتُوان ناگفتنی آن غروب.

برایم نوشته‌اند

       چه بسیار

      زیر همان بارانیِ کهنه‌ات

               بر سر راه ایستاده‌ای

                                             چشم انتظار من.

برایم نوشته‌اند

       چونان همیشه

        در شب‌های تاریک

تنها یک تصویر پیش رویت هویدا می‌شود:

            انگار به نزاعی در میخانه‌ای

خنجری فنلاندی به زیر قلبم فرو کرده‌اند.

مهم نیست!

         نازنینم!

آرام باش!

این فقط هذیانی است

پسرت هنوز چندان پیمانه نمی‌زند

تا فراموشش شود

              که پیش از مرگ

                                  باید به دیدارت بیاید.

مادر!

فرزندت هم‌چون گذشته آرام است

                                  و همه‌ی آرزویش

                                  جان در بردن از کولاکِ غم است و

                              راه یافتن به خانه‌ی محقرش.

آن‌گاه که شاخه‌های درختان

باغ‌مان را به سپیدیِ بهار آذین کنند،

                              باز خواهم گشت

تنها تو

         سحرگاه

                     بیدارم نکنی از خواب

چنان که هشت سالِ پیش.

بیدار نکنی مادر

                 آرزوهای از دست رفته را

                و آن‌چه به گذر زمان

                 جان  داده‌است در من

دریغا !

چه پیش هنگام از سر گذرانده‌ام

                                    در زندگی

                                   رنج را و درد را.

به دعا پندم مده مادر!

به گذشته

هیچ راه بازگشتی نیست

تو مرا

تنها تکیه‌گاه و شادی

تنها نورِ ناگفتنی هستی

 

پس اندوهت را به نِسیان بسپار

و چنین غصه‌دارِ من منشین

و زیر بارانیِ کهنه‌ات

                                این سان فراوان

                                                   بر سر راه

                                                           چشم انتظارم نایست. 


..............

کتابو گرفتم! چندین ماهه دارم از این مستی، نم نم، می‌چشم!


این مجموعه‌ ، گزیده‌ای از بهترین شاهکارهای شعر روس از جمله:«سوارکار مفرغی» پوشکین، «مرگ شاعر» لرمانتف، «سال گشت» مایاکوفسکی، «مایه‌های ایرانی» یسنین، با طبقه‌بندی و انتخابِ مترجمِ شایسته وکاربلد آقای «حمیدرضا آتش‌برآب»، و معرفی  و بیوگرافی‌یِ  غول‌های شعر روس در سه عصر طلایی و نقره‌ای و برنزی است و همچنین مقالات نظری و انتقادی بسیار عالی.

تو این ذهن شلوغ پلوغ ما، بعضی اسامی هیچ‌وقت دیگه فراموش نمیشن! آخرین فرد در مترجم‌ها، آقای «پرهام شهرجردی» بود واسه برگردانِ «موریس بلانشو» به فارسی...هی کتابِ «جنون روز»‌ش‌ رو خوندم و هی خط به خط گفتم دمت گرم و دست مریزاد با این ترجمه! لحظات مطالعه‌ی «جنون روز» جزو بهترین لحظاتی‌ست که با ادبیات داشته‌ام.

مترجم خوب! آدمی‌ست  به وسعتِ یک فرهنگ عظیم!

لذتِ مطالعه‌ی «شعر روس» در کنار نامِ  «حمیدرضا آتش برآب» همیشه در ذهنم به یادگار ماند.

ای کاش...ایشون سری هم به رمان‌های مدرن...پسامدرن روس، چه می‌دونم! آقای «آتش برآب» از داستان‌نویس‌ها و رمان‌نویسان تازه‌شون چه خبر؟!!


....


پیام رنجبران


برچسب ها: عصرطلایی و عصر نقره ای شعر روس ، شعر روس یسنین ، شعر شاهکار مادر از یسنین ، شعر روس حمید رضا آتش برآب ، عصر طلایی و عصر نقره ای حمید رضا آتش برآب ، شاهکارهای شعر روس ، غول های شعر روسیه حمید رضا آتش برآب ،

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.