چهارشنبه 11 اردیبهشت 1398

نقد رمان یعقوب کذاب (یورک بکر)

   نوشته شده توسط: پیام رنجبران    نوع مطلب :نقدهای ادبی‌ام در مجله صدبرگ (معرفی کتاب) ،

این نوشته‌ام، اینجا ماهنامه صدبرگ فروردین 98 منتشر شده!



رمان: یعقوب کذاب

نویسنده: یورک بِکر

مترجم: علی اصغر حداد

نشر ماهی

*

به‌خاطر امید

پیام رنجبران


آدم‌ها در یک نگاه کلی اغلب به دو صورت با مساله‌ی «امید» مواجه می‌شوند؛ دسته‌ای آن را از خودشان می‌رانند و امر مزمومی می‌دانندش و ترجیح می‌دهند به هر شکل ممکن فقط با واقعیت روبرو شوند. آن‌ها امید را گونه‌ای تخدیر می‌خوانند و در تقابل با هر نوع مُسکنی، تنها برای واقعیتِ واقعی زندگی ارزش و اهمیت قائل‌اند هر چند که تلخ باشد، زیرا به باورشان فقط بدین‌ طریق می‌توان شناخت دقیق‌تر و شفاف‌تری از جهان پیرامون‌شان به دست آورند؛ این نگاه تا جایی پیش می‌رود که به عنوان مثال «فردریش نیچه» در کتاب «انسانی، بسیار انسانی» امید را «در حقیقت پلیدترین پلیدی‌ها» می‌داند زیرا «به عذاب انسان‌ها تداوم می‌بخشد». اما دسته‌ی دیگر امید را لازمه‌ی زندگی می‌دانند که نمی‌توان از آن چشم‌پوشی کرد و معتقدند چنانچه در برخی مواقع و بزنگاه‌ها وجود نداشته باشد ادامه‌ی حیات غیر ممکن می‌شود. گرچه هر کسی در شرایط عادی می‌تواند خود را در یکی از این دو طیف تصور نماید و انتخاب آن به عهده‌ی خود اوست، اما آنچه مسلم است «یعقوب حییم» قهرمان رمان «یعقوب کذاب» جزو دسته‌ی دوم محسوب شده و البته یک‌جورهایی به وسط این چالش و معرکه پرتاب می‌شود. چرا که او در یک گتو و در زمان جنگ‌جهانی دوم زندگی می‌کند. گتو،‌ شهرک‌هایی یهودی‌نشین هستند که ساکنانش توسط آلمان‌های نازی بدان‌جا تبعید و سپس محصور شده‌اند. مقررات نظامی شدیدی بر آن‌جا حاکم است و در این اثنا یک شب که یعقوب قبل از ساعت منع عبور و مرور مشغول پرسه‌زدن در شهر و تجدید خاطرات رفته بر آبش است سر از قرارگاه پلیس امنیتی درمی‌آورد و در موقعیت بامزه‌ای از رادیوی آنجا می‌شنود که ارتش سرخ شوروی در حال پیشروی است و سپس به طرز معجزه‌آسایی از آن‌ مسلخ می‌رهد. اما حالا او یک خبر مهم دارد آن هم در جایی که رادیو داشتن برای صاحبش ارمغانی به جز مرگ ندارد و همه در بی‌خبری به سر می‌برند. آن‌هم در شرایط اسفبار گتو که ساکنینش گرسنه‌اند، به بیگاری مجبور می‌شوند و مدام دست به خودکشی می‌زنند و حتی نمی‌توانند آرزو کنند که «موش» باشند زیرا طبق امریه آن‌ها «ساس» هستند؛ مختصر این‌که اوضاع‌شان بدجوری قمر در عقرب است و این خبر می‌تواند امیدی در دل‌ ساکنان شهرک زنده کند و یعقوب تصمیم می‌گیرد به این کار تن دهد. اما مشکل بزرگی در میان است چرا که اگر بگوید چگونه این خبر به گوشش رسیده اعتماد دیگران از او سلب خواهد شد چون تا بحال پیش نیامده کسی از قرارگاه پلیس امنیتی آلمان زنده بیرون بیاید! پس باید یک چاخان درست و حسابی سر هم کند و از این رو به ساکنان گتو می‌گوید که او رادیو دارد و این تازه آغاز ماجراست چرا که حالا آن‌ها درخواست و انتظار اخبار بیشتری دارند.

داستان‌های فراوانی درباره‌ی وقایع جنگ‌جهانی دوم به رشته‌ی تحریر درآمده است، آنقدر که دیگر آدمی دلش به‌حال آلمان‌ها می‌سوزد چرا که اغلب نقش آن‌ها در این قضایا منفی‌ست و نویسنده‌ها هم گویی حالا‌حالاها قرار نیست بی‌خیال این ماجراها شوند اما بیان‌ واقع این‌که این تبحر یک نویسنده‌ را می‌رساند که در این ازدحام می‌تواند قصه‌ای خلق کند که نه شاید آنقدرها تکان‌دهنده و شگفت‌انگیز اما بسیار خواندنی و بامزه باشد و شخصیت اصلی آن یعنی «یعقوب حییم» در ذهن خواننده‌اش باقی بماند. همچین می‌بایست بیفزایم این روایت صرفاً به ماجرای یک گتو خلاصه نمی‌شود و در واقع ایده و روایتی است که معانی تلویحی فراوانی در خود داشته و به ذهن متبادر می‌نماید-  مثلاً می‌توان از زاویه‌ای اسطوره‌ای به موضوع نگاه کرد که ساکنان این گتو، آدم‌های هبوط کرده و گیر افتاده در زمین هستند و یعقوب که اینک نقش یک پیام‌آور را بازی می‌کند- و افزون بر این‌ها همان‌طور که در ابتدای این نوشتار نیز به عرض رسانیدم خواننده را درباره‌ی دیدگاه‌های فلسفی خود به چالش می‌کشاند. نویسنده‌ی این رمان «یورک بکر» داستان‌نویس لهستانی متولد سال 1937 است که کودکی‌اش را در یکی از همین گتوهای یهودی‌نشین گذرانده و بعد از جنگ تا زمان مرگش سال 1997 در آلمان دمکراتیک به سر برده است. «یعقوب کذاب» بعد از انتشار شهرت فراوانی برای او به ارمغان آورد. دو فیلم سینمایی از این رمان اقتباس شده که در یکی از آن‌ها نقش یعقوب را «رابین ویلیامز» فقید به عهده دارد. این اثر به ترجمه‌ی روان آقای «علی اصغر حداد» که سلیقه‌ی فوق‌العاده‌ای در انتخاب آثار خاص و ارزشمند دارند به زبان فارسی درآمده است.

 


پیام رنجبران(وبلاگ سیناپس)


درباره‌ی رمان «شهر نوازندگان سفید» (اینجا)


نقد رمان «سایه و مرگ تصویرها» (اینجا) 


ادامه مطلب

برچسب ها: نقد رمان یعقوب کذاب یورک بکر ، نقد و بررسی یعقوب کذاب ، رمان یعقوب کذاب دروغ و امید ، اقتباس سیتمایی یعقوب کذاب ، علی اصغر حداد یعقوب کذاب ، هولوکاست یعقوب کذاب ، امید پلیدترین پلیدی ها نیچه ،

این نوشته‌ام، در روزنامه هەولێر(اربیل) شماره (2059)(2019/4/8) منتشر شده!


ئاوازى خوێنین

پەیام ڕەنجبەران

وەرگێڕانى شۆڕش غەفوورى


کە ڕۆمانى "پێنجەمین کتێب" دەخوێنینەوە تووشى هاودژییەکى سەیر و غەریب دەبینەوە! چونکە ئەم بەرهەمە لە دێوەزمە* دەچێت، دێوەزمەیەک کە بە جواناترین شێوە دەردەکەوێت، بۆ مەگەر دەکرێت دێوەزمەش جوان بێت؟! ڕەنگە هەر ئەم پاڕادۆکس و هاودژیە وات لێ بکات پێداچوونەوە و خوێندنەوەیەک بە ڕابردووتدا بکەیت! فڕێت بداتە نێو قووڵایی یادەوەرییەکانتەوە. کەى وات بەسەر هاتووە؟ لە کوێ تووشى وەها دیاردەیەک بوویت؟! ئاخۆ بووە کەسانێک کە خوێندبتنەوە بەڵام دواتر بۆ پاراستنیان بە جوانى، بووبێتنە دێوەزمەى ژیانت؟ جوانترین دێوەزمەى ژیانت، بەڵام ئەم بەرهەمە ڕەهەند و ڕوویەکى دیکەشى هەیە.

ئەم کتێبە لە سەندووقێکى مۆسیقى یا سازێکى باش دەچێت، شتێک لە شێوەى چنگ یا عود کە هەر کامەیان بنەما و تووخمە چیرۆکییەکەى، تێل و سیمەکانى ئەم سازە پێک دەهێنێت کە بە هەر بەرکەوتنێک، نەوا و ئاوازێک لە زەینتدا دەنگ دەداتەوە کە دواجار دەبێتە مۆسیقایەکى ئەوکگرتنێکى شەرقى، دەڵێم سەندووقى مۆسیقى، ئاخر تەنانەت کە کتێبەکە پێوە دەدەى و لە گۆشەیەک دایدەنێی، هەست بە لەرینەوەى ئەو ژێ مۆسیقیانە دەکەى کە لە نێو دووتوێى لاپەڕەکان دێنە دەرەوە و بەر گوێ دەکەون. زایەڵەى مۆسیقاکەى بێبڕانەوەیە. "جەبار جەمال غەریب" نووسەرى "پێنجەمین کتێب"، لەدایکبووى ساڵى ١٩٦١ى شارى قەڵادزێى هەرێمى کوردستانە. سەرەتاى دەیەى ١٩٨٠ دەستى بە چیرۆکنووسى کردووە و لە سەرەتاى دەیەى ١٩٩٠ دەستى بە نووسینى نۆڤێڵ (کورتە ڕۆمان) کرد و دواتر لە نێوەڕاستى دەیەى ١٩٩٠ دەستى بە ڕۆماننووسىن کرد. ئەو لە یادداشتێک بە بۆنەى وەرگێڕانى بەرهەمەکەى لە لایەن وەرگێڕى بەتواناى وڵاتەکەمان "ڕەزا کەریم مجاور" بە زمانى فارسى، باسى کاریگەریی فەرهەنگى ئێرانى لەسەر کەسایەتى و ئەندێشە و قەڵەمەکەى دەکات و هەر لە چیرۆکەکانى شانامەوە بگرە تا نووسەرەیلێکى وەک جەمالزادە، گوڵشیرى، فروغ، شاملوو، عەلى ئەشرەف دەروێشیان، مەحموود دەوڵەت ئابادى، "ڕوحى بریندار و تا مێژوکى** غەمبار و ئینسانى"ـى سپێهرى و هیدایەتى هەموو باس کردووە.

لە کاتى خوێندنەوەى کتێبەکە سەرەڕاى سەربەخۆیی و ڕەچەڵەکداریەتى، شوێنپێ و کاریگەریى هەندێک لە نووسەرانى ناوبراو دەبینرێت و "جەمال غەریب" چ خاکەڕایانە دەڵێت ئەوان "بۆ یەک چرکەساتیش جێم ناهێڵن". بە باوەڕى من، ئێرە ڕێک ئەو شوێنەیە کە ئەدەبیات سنوورەکان دەشکێنێت و ئەندێشەیەکى دلۆڤانانەى نووسەرانێک کە بۆ کەرامەتى مرۆڤ دەنووسن، بەدەر لە هەر کۆت و بەندێکى چیرۆک، یەکترى دەئامێز دەگرن.

چیرۆکى کتێبەکە بە تەوەربوونى کەسایەتییە سەرەکییەکەى واتە "کاکۆ ژەنیار مورادبەگ"، بە دەورى دوو ڕووداوى تۆقێنەرى مێژوویی دەسووڕێتەوە: کوشتار و نەسلکوژى ئەرمەنییەکان یا "هۆڵۆکۆستى ئەرمەنییەکان" لە لایەن "تورکە لاوەکانى عوسمانى" لە شەڕى جیهانى یەکەم ـ ساڵانى ١٩١٥ تا ١٩١٨ ـ کە بووە هۆى لەنێوچوون و مردنى ٧٠٠ تا ملیۆن و نیوێک ئەرمەنى و ڕووداوەکەى دووەمیش "شاڵاوى ئەنفال" و نەسلکوژى کوردەکان بوو کە لە ئۆپەراسیۆنێکى حەوت مانگەدا نزیکەى چوار هەزار گوند بە فەرمانى "سەدام حوسێن" تەخت کران و نزیکەى ١٨٢ هەزار مرۆڤى بێ گوناهیش زیندەبەچاڵ کران.

هەزاران مرۆڤ کە باوک، دایک، منداڵ، برا، خوشک، پوور، مام، دۆست و دڵدار بوون، بەڵام لەم گێڕانەوەیە ئێمە زیاتر ڕووبەڕووى کاریگەری بەرەنجامە خراپەکانى ئەم ڕووداوانەین لەسەر ژیانى کارەکتەرى سەرەکى واتە "کاکۆ". کاکۆ کوڕی ژنێکى ئەرمەنى بە ناوى "ئارتووش" و باوکێکى کوردە بە ناوى "ژەنیار موراد بەگ" کە بە ناچارى لە فینلەند نیشتەجێن. بۆمبێک لە ڕابردووى ئەم باوک و دایکە و پێشینانیان تەقیوەتەوە کە هێشتا تیکە و ئاسەوارەکانى بە جەستەى ژیانیانەوە ماوە، تەنانەت ئەگەر لەوپەڕى دونیاش بن.

ئەوان هەوڵ دەدەن برینى مێژووەکەیان لە سینگیاندا بهێڵنەوە تا ڕەنج و مەینەت نەگوازرێتەوە بۆ "کاکۆ"، بەڵام ئۆناقى گەرووگیرى ئەو ئازارانە بە شێوەى نهێنییەک لەسەر ژیانى کوڕەکە دەمێننەوە. شتێک لە ڕەفتارى باوک و بەتایبەتیش دایکەکەدا هەیە کە وەک مۆتەکە گەرووى دەگوشێت. کاکۆ دەیهەوێت ئەم نهێنییە ئاشکرا بکات. دونیاى چیرۆکى "پێنجەمین کتێب"، پڕە لە وردە گێڕانەوەى سەیر و سەمەرە، سەفەرێک بە زەمەندا ـ ١٩١٥ تا ٢٠٠٨ ـ کە کاکۆ و خوێنەر لەگەڵ خۆى دەبات. لە یەکێک لەم گێڕانەوانەدا، کاکۆ لە باغى مۆسیقارێکى پەڕجووئامێز کە خۆى بەسەرهاتێکى سەیرى هەیە لە "دووتوێى گەڵاکان" ون دەبێت و دواتر لە هەڵکەوتەیەکى جیاوازتر لە کوردستان دەردەکەوێتەوە.

گێڕانەوەى ڕووداوەکان و شێوازى بەیانکردنیان بە جۆرێکە کە دەکرێت سەفەرێکى فیزیکى بێت لە دونیای ڕاستەقینەدا، بەڵام بە باوەڕى من، ئەو باغە دەروازەیەکە بۆ سەفەرکردن بە قووڵایی ویژدانى نەستمان. وەک ئەوەى کاکۆ بۆ کەشفکردنى ئەو نهێنییە قورسە، فڕێ بدرێتە نێو قووڵایی نەستى دایک و باوک و هەڵبەت پێشینانییەوە. کاتێک کە کارمان دەکێشێتە سەر ویژدانى نەستەوە، ئیتر ڕووبەڕووى حیکایەت و سیمبولە کەوناراکان دەبینەوە. لەگەڵ دونیایەکى ئوستوورەیی ڕووبەڕووین کە هەرکامەیان لە حەقیقەتێکى مێژووییەوە دروست بوونە و لەو ویژدانە گشتییەدا ئامادەن.

نها، چیرۆکە سەرنجڕاکێشەکەى "پێنجەمین کتێب" کە سەرەتا وەک باڵندەیەک کە باڵەکان بە مەبەستى هەڵفڕین لێک دەدات، لەدونیایەکى قووڵ و خەیاڵى لە شەقەى باڵ دەدات و دەفڕێت. ئێمە بەسەر دونیایەکەوە خەریکى گەڕان و گەشتین کە لێوڕێژە لە وێناى زیندوو، هەژێنەر و پێکچواندنێکى زۆرى شاعیرانەى وەک "زمانێک لە ڕەگەزى باران"، "حیکمەتى ڕەقیەتى بەرد"، "ناسکیەتى یەزدانى" و "ڕووخسارێک لە ڕەگەزى ئاو". دونیایەک کە بە هۆى بەرکەوتن و پەیوەندییەکەى لەگەڵ ڕاستیگەلێکى تۆقێنەرى مێژووى، وشە سەرەکییەکەى "خوێن"ـە، وەک بڵەى جۆگەلەک لە خوێن لە دووتوێى ئەم کتێبەدا هەیە، تا ڕادەیەک کە هەندێک جار خودى نووسەر لە پێش چاومان وار دەبێتەوە و بە هۆى قووڵى ئیحساساتى بە چیرۆک و کارەکتەرەکانى، حەیراناوى و دڵ ئاشووباوى تەنیا دەست دەداتە "گوتن" و وەسفکردن.

وەک بڵەى هەندێک جار لە پشتى کارەکتەرە و گێڕانەوەکانى، وێناگەلێک دەبینێت کە هێندە لێیان دەترسێت ـ و نیگەرانى ئەوەى کە نەتوانێت ئیحساساتى سەبارەت بەوەى کە دەیبینێت بگوازێتەوە بۆ خوێنەر ـ سەراسیمە و سەرلێشێواو دەست بە دووبارەکردنەوە و پێداگرى دەدات: "ئارتووش کوردە"، "چ ناوێکى پڕ ڕەمز و نهێنى و پڕ مەرگ و تۆقێنەر. ناوێک کە هەموو قسەکانى ڕەنگى مەرگیان بە خۆیەوە گرتووە.."(لاپەڕە ١١٨). لە کاتێکدا کە پێشتر شێوەى "نیشاندان"ـى حیکایەتەکەى "ئارتووش" کە بە هۆى دەفتەرێکى سیحراوییەوە بەرەو کوشتارگەى ئەرمەنییەکانى دەگێڕێتەوە، لە بەشە درەوشاوەکانى چیرۆکەکەیە.

ڕەنگە پێویست بێت لە ڕوانگەى ڕەخنەوە بڵەین:

خۆزیا نووسەر ئیحساساتى لە هەموو لایەک کۆنتڕۆڵ کردبا، بەڵام لە ڕاستیدا بۆ نووسەرى ئەم وتارە، زۆرى ئەم عەتف و سۆزە ئینسانییە تەنیا ستایشکەرانەیە. "پێنجەمین کتێب" گێڕانەوەیکە شایەنى خوێندنەوە کە وەرگێڕانە باش و شایستەکەى "ڕەزا کەریم مجاور" گۆڕیویەتى بۆ نووسینێک کە وەک بڵەى لە بنەڕەتدا بە زمانى فارسى نووسراوە. ئەم وەرگێڕە، هەر لەم نووسەرە بەرهەمێکى دیکەى بە ناوى "کتێبێک کە بووە سیمۆرغ" وەرگێڕاوە.

 


پەراوێز:

* دێوەزمە: مۆتەکە

** مێژوک: مۆخۆى ئێسقان 

سەرچاوە:

مانگنامەى "صدبرگ"، ژمارە ٢٣ ـ ساڵى ١٣٩٧ى هەتاوى

 

پی‌نگار:

مترجم متن بالا آقای «شورش غفوری» است؛ افتخار آشنایی با ایشان را ندارم ولی این چیزی از سپاسگزاری‌ فراوانم بابت ترجمه‌ی متن نمی‌کاهد؛ و همچنین از دوست نازنین و گرامی‌ام که زحمت کشیده و متن را به دست من رسانیده‌اند بسیار ممنونم. اساساً به‌ ندرت خوشحال می‌شوم که این یکی از همان موارد نادر بود؛ وقتی دیدم آنچه درباره‌ی رمانِ عزیز «اسفار سرگردانی» نوشته‌ام به زبان کردی برگردانده شده بسیار خوشحال شدم چرا که به ادبیات غنی کرد و مردمانش تعلق خاطر عمیقی دارم. ادبیاتی که به باور من مصداق بارز آن عبارت مشهور نیچه است:«از نوشته‌ها تنها دوستارِ آنم که با خونِ خود نوشته باشند، با خون بنویس تا بدانی که خون جان است».

 

 

پیام رنجبران(وبلاگ سیناپس)

 

نسخه‌ی فارسی نقد رمان اسفار سرگردانی (اینجا)



ادامه مطلب

برچسب ها: خوێندنەوەیەک بۆ ڕۆمانى پێنجەمین کتێبی جەبار جەمال غەریب ، ئاوازى خوێنین رمان اسفار سرگردانی ، ئاوازى خوێنین ، نقد رمان اسفار سرگردانی ، اسفار سرگردانی رضا کریم مجاور ، ئاوازى خوێنین پەیام ڕەنجبەران ، نقد رمان اسفار سرگردانی جبار جمال غریب ،

چهارشنبه 4 اردیبهشت 1398

«یک رُمانک لُمپن» (روبرتو بولانیو)

   نوشته شده توسط: پیام رنجبران    نوع مطلب :پارگراف‌های مورد علاقه‌ام ،


قدرتی کم و بیش فراطبیعی یافته بودم، چنان‌که گاه فکر می‌کردم (گرچه بی‌درنگ این افکار به نظرم مضحک می‌آمد) که موجودات حرافی مثل بولونیایی را مجبور به سکوت می‌کنم، یا موجودات ساکتی همچون لیبیایی را به گوری مبدل می‌کنم. قدرتم موجوداتی را که کنجکاوی همچون خوره به جانشان افتاده بود یکسره بی‌سوال وامی‌نهاد، قدرتی که فضایی از سکوت و ظلماتی مصنوعی برپا می‌کرد که می‌توانستم در آن اشک بریزم و از درد به خود بپیچم، چرا که آنچه می‌کردم به مذاقم خوش نمی‌آمد، اما آن‌جا بود که می‌توانستم راه بروم ( یا پوسته‌ی حقیقت را با سرانگشتانم لمس کنم) بی‌آن‌که دلم را به چیزی خوش کنم، بی‌آن‌که خودم را بفریبم، بی‌آن‌که مفهوم همه‌چیز را بدانم، اما نتیجه‌ی غایی هر چیز را می‌دانستم، می‌دانستم چرا هر چیز چنان است که هست، با درجاتی از هوشیاری که امروز دیگر در خود نمی‌بینم، هرچند گاه آن درایت را در وجودم حس می‌کنم، چُندک‌زده، زبون و مثله‌شده، و چه خوب که هنوز در وجودم هست، گرچه این‌بار ته‌نشین‌شده در جانم.

 

 

برچیده از «یک رمانک لمپن»

نویسنده: روبرتو بولانیو

ترجمه: مریم‌ اسماعیل‌پور، وحید علیزاده‌رزازی

(ص 78)


درباره‌ی این رمان (اینجا)


پیام رنجبران(وبلاگ سیناپس)


بهترین رمان‌هایی که سال 97 خواندم!


ادامه مطلب

برچسب ها: یک رمانک لمپن ، رمان کوتاه یک رمانک لمپن ، یک رمانک لمپن روبرتو بولانیو ، فهرست پیشنهادی کتاب و رمان ، روبرتو بولانیو ، کتابهایی که باید بخوانیم ، لیست پیشنهادی کتاب و رمان ،

چهارشنبه 28 فروردین 1398

درباره آینه از کتاب تارکوفسکی (بابک احمدی)

   نوشته شده توسط: پیام رنجبران    نوع مطلب :پارگراف‌های مورد علاقه‌ام ،



تارکوفسکی می‌گوید که در آینه بسیاری از نکات را از مارگریتا تره‌خووآ پنهان کرده بود، مثلاً در صحنه‌ی آغازین، آنجا که زن روی نرده‌ها نشسته، به چشم‌انداز می‌نگرد، سیگار می‌کشد و انتظار می‌کشد:«از او طرح داستان را پنهان کردم، نمی‌دانست که آیا همسرش نزد او بازمی‌گردد یا نه. داستان از او پنهان مانده بود، در نتیجه نمی‌توانست در برابر آن واکنشی نشان دهد، او درست همان‌ لحظه‌ای را می‌گذراند که همتای او، مادر من، زمانی تجربه کرده بود، بدون دانشی از پیش در مورد شیوه‌ی دگرگونی زندگی‌اش».




پاره‌های جداگانه‌ای که تره‌خووآ بازی می‌کرد، در خود کامل بودند و بعدها تارکوفسکی آنها را کنار هم قرار داد و نوشت که «این پاره‌های فیلم به راستی دستامد ادراک شهودی خود او بودند». حضور تره‌خووآ در فیلم به معجزه‌ای همانند است، کشیدن تمامی بار عاطفی فیلم با اوست، هرگز نمی‌توان چهره‌ی او را فراموش کرد، آنجا که شوهرش برای مرخصی از جبهه به خانه بازگشته و او به بچه‌ها در آغوش پدر می‌نگرد، خسته از کار، از زمین شستن، از زندگی...

 

 



 

کتاب تارکوفسکی

مولف: بابک احمدی

(صفحه‌ 41)

فیلم «آینه» (1975) آندری تارکوفسکی

 


پیام رنجبران(وبلاگ سیناپس)



برچسب ها: فیلم آینه آندری تارکوفسکی ، فیلم آینه آندری تارکوفسکی 1975 ، کتاب تارکوفسکی بابک احمدی ، فیلم آینه تره‌خووآ ، درباره مارگریتا ترخووآ فیلم آینه ، Mirror Andrei Tarkovsky ، Mirror Andrei Tarkovsky analysis ،

پنجشنبه 22 فروردین 1398

نقد فیلم معجزه در سلول شماره‌ هفت (Miracle in cell no. 7)

   نوشته شده توسط: پیام رنجبران    نوع مطلب :پیام رنجبران(نقد فیلم) ،



Miracle in cell no. 7

فیلم: معجزه در سلول شماره‌ی 7

کارگردان: لی هوآن- کیونگ

محصول 2013 کره جنوبی

یادداشت کوتاه

پیام رنجبران

اگر در ادبیات خاستگاه «رئالیسم جادویی» را آمریکای لاتین بدانیم و نویسندگانی چون مارکز، بورخس و خوان رولفو...، و چنانچه در سینما نیز بخواهیم برای آن گونه‌ای قائل باشیم این جایگاه و گونه‌ متعلق به سینمای شرق آسیاست که البته به سبک خودشان پرورده می‌شود. سینمایی ظریف، شاعرانه، زیبا، غمگین و به شدت انسانی که گویی قصه‌هایش از عمیق‌ترین لایه‌های درونی ذهن و دهلیزهای جان آفرینندگانش برمی‌خیزد؛ سینمایی که به طرز تاثیرگذار و حیرت‌آوری واقعیت تلخ را با نوعی فانتزی، افسانه‌حالی و خیال‌ورزی طوری به هم می‌آمیزد و در هم می‌تند که جدایی‌ناپذیر می‌نماید و فقط مختص این جغرافیاست. انگار یک نفر بیرون از حوزه‌ی واقعیتِ طاقت‌ فرسا نشسته، اما به آن چشم دوخته و در همان حین مشغول رویابافی است و ما شاهد جهان آرزوهای این تماشاگر هستیم.‌ سینمایی که به واقعیت باج نمی‌دهد و از قضا آن را کاملا جدی می‌گیرد اما جایگاه خیال را نیز فراموش نمی‌کند و طوری به این کار اقدام می‌نماید که شدت واقعیت و ناگزیری‌اش ده‌ها برابر می‌گردد. فیلم «معجزه در سلول شماره‌ی 7» چنین اثری‌ست! فیلمی که از ما می‌خواهد منطق‌های خشک‌مان را گوشه‌ای بنهیم و به تماشای آن بپردازیم و جهانی را که بنا نهاده باور کنیم و البته جهت این درخواست اصراری نمی‌ورزد بلکه با قصه‌ای به شدت انسانی و زیبا طوری دل می‌رباید که ناخودآگاه مجذوب آن می‌شویم و چنانچه از نظرگاه رئالیسم جادویی به آن بنگریم این اثر بی‌گمان بر تارک قلب‌مان حک خواهد شد و ماندگار می‌ماند.




«معجزه در سلول شماره‌ی 7» یک عاشقانه‌ی شاد و بامزه اما به‌غایت اندوهگینِ پدر/ دختری است. پدری که رابطه‌ی عاطفی عمیقی با دختر کوچولو و دوست‌داشتنی‌اش دارد و آنقدر ژرف که واژه‌ی عشق در توصیفش رنگ می‌بازد. اما او که دچار نوعی معلولیت ذهنی است بر حسب حادثه‌ای به آدم‌ربایی، کودک‌آزاری و قتل متهم شده و به زندان می‌افتد و سپس به اعدام محکوم می‌شود. با ورودش به زندان ابتدا هم‌بندان و رئیس زندان به خاطر جرمی که مرتکب شده و برای آن‌ها نیز تحمل‌ناپذیر است حسابی خدمتش می‌رسند اما به مرور زمان متوجه‌ می‌شوند ماجرا چیز دیگری‌ست و این فرد آدمی نیست که چنین جنایتی از او برآید؛ او در زندان مدام بهانه‌ی دخترش را می‌گیرد و برایش دلتنگی می‌کند که بر اساس اتفاقات و روش بامزه‌ای زندانیان، دختر کوچولوی او را به داخل زندان می‌‌آورند و حالا از اینجا به بعد دخترک در کنار پدر و سایر زندانیان در سلول آن‌ها زندگی می‌کند. بعدتر پرونده‌ی پدر وارد مراحل اجرایی می‌شود و غیره و غیره اما آنچه بیشتر به چشم می‌آید و شایسته‌ی توجه است این‌که گویی در این زندان روابط دیگری حاکم است به گونه‌ای که احساس می‌کنی گویی این‌جا، بُرشی جدافتاده از دنیاست- قطعه‌ای امن‌تر از دنیای بیرون- یعنی همان جایی که به عرض رسانیدم: انگار در خیال و آرزوهای تماشاگری اتفاق می‌افتد و ما شاهد آن هستیم. جایی که خارج از همه‌ی قاعده و قوانین، ما فقط با وجوه انسانی آدم‌ها مواجه می‌شویم. اما همان‌طور که ناگزیر در زندگی واقعی و در فرجام، همیشه پای واقعیت به ماجرا باز خواهد شد اینجا نیز مستثنی نیست. گویی تماشاگرِ خیال‌پردازمان به خوبی با واقعیت آشناست؛ واقعیتی که ناگزیر است و بی‌رحم! در جایی از داستان و هنگامی که پدر را برای اعدام می‌برند یاد صحنه‌های پایانی شاهکار «لارس‌ فون‌تریه» یعنی «رقصنده‌ در تاریکی» افتاده بودم؛ تکان‌دهنده، تاثربرانگیز‌ و به یادماندنی؛ «معجزه در سلول شماره‌ی 7» اثری‌ست به شدت زیبا که ارزش تماشا دارد و بعد از دیدن آن به سادگی فراموش نخواهد شد.

 



پیام رنجبران(وبلاگ سیناپس)

 

نقد فیلم مربع برنده نخل طلای کن 2017


ادامه مطلب

برچسب ها: نقد فیلم معجزه در سلول شماره 7 ، نقد فیلم معجزه در سلول شماره هفت ، نقد فیلم Miracle in Cell No. 7 ، نقد فیلم کره ای معجزه در سلول شماره هفت ، Lee Hwan kyung Miracle in Cell No. 7 ، لی هوآن کیونگ معجزه در سلول شماره هفت 2013 ، miracle in cell no. 7 film analysis ،

این نوشته‌ام، اینجا ماهنامه صدبرگ اسفند 97 منتشر شده!


زندگی‌نامه: دختر تحصیلکرده

نویسنده: تارا وستور

مترجم: هوشمند دهقان

نشر: نیلوفر پاییز 97

*

سرگذشت تارا


پیام رنجبران


«تارا وستور» راوی روایت «دختر تحصیلکرده» نمی‌تواند تا هفده‌سالگی در کلاس درس شرکت کند، البته به دقت نمی‌توانیم بگوییم هفده‌سالگی، چون او شناسنامه‌ای هم نداشته که در آن سن دقیقش ذکر شده باشد، تخمین سن او بر اساس خاطرات است؛ همچنین او واکسینه نشده و مثل دیگر اعضای خانواده‌‌اش چنانچه دچار بیماری شود یا حادثه‌ای برایش رخ دهد اجازه مراجعه به پزشک و بیمارستان ندارد، چرا که این‌ها بر خلاف آموزه‌ها و عقاید اسلاف‌شان است:«پدر همیشه اعتقاد عجیبی به داروهای گیاهی مادر داشت...پدر گفت گیاه‌شناسی یک اصل روحانی است که ماش را از ماشک، و مومن را از بی‌ایمان، جدا می‌سازد...پدر گفت که خداوند ایمان نداشتن را تاب نمی‌آورد. از این جهت است که نفرت‌انگیز‌ترین گناهکاران، آدم‌های دودل هستند و داروهای گیاهی و قرص، هر دو را استفاده می‌کنند»(ص 50) وقتی تارا تصمیم می‌گیرد برای تحصیل به کالج برود، پدر می‌گوید:«خداوند مرا فراخوانده است که گواهی دهم که او راضی نیست. تو نعمت‌های خداوند را به دانش بشری فروخته‌ای. خشم الهی علیه تو می‌جوشد و طولی نمی‌کشد که بر تو وارد خواهد شد.»(ص 189) تارا بعد از یک تصادف، هنگامی که از خواب بیدار شده و درمی‌یابد که نمی‌تواند گردنش را تکان دهد، مادر یک «متخصص انرژی درمانی» به نام «رزی» را خبر می‌کند تا تحت شیوه‌ی درمانی او قرار بگیرد، یعنی «خودم را صحیح و سالم تجسم کنم که یک حباب سفید از من حفاظت می‌کند. باید در داخل حباب هر چیزی که دوست دارم و هر رنگی که به من آرامش می‌هد، جا دهم...حباب را تجسم کردم که در مرکزش قرار داشتم و می‌توانستم که بایستم و بدوم...نوری سبز همه‌چیز را روشن ساخته بود» (ص 137) رُزی گفت:«روزی چند ساعت حباب را تجسم کن تا شفا پیدا کنی». تارا هر صبح، عصر و شب حباب سبز را تجسم می‌کند «ولی گردنم بی‌حرکت ماند...و هر شب با تصور حباب سبز به خواب می‌رفتم» (ص 138) واقع این‌که آنچه رفت یک داستان تخیلی یا روایتی مربوط به قرون وسطی نیست بلکه «سرگذشت واقعی» و «زندگی‌نامه‌‌ی خودنوشت» خانم «تارا وستور» نویسنده و تاریخ‌نگار آمریکایی است و افزون بر این مربوط به سده‌های پیش نیست بل‌که ایشان بر اساس همان توافق خاطره‌ی جمعی متولد سال 1986 است! و هنگامی که سال 2000 فرا می‌رسد پدر که مدت‌ها برای چنین روزی خود و خانواده‌اش را با ذخیره‌ی آذوقه و سوخت و تبدیل کردن پول‌های‌شان به نقره و طلا برای «آخرالزمان» آماده کرده است او را در کنار خود نشانیده تا پایان دنیا را مشاهده نمایند! تارا وستور در خانواده‌ای به دنیا آمده که آیین‌شان «مورمونیسم» است، آن‌ها «مورمون» هستند. این کیش در سال 1820 توسط «جوزف اسمیت» بنیان گذارده شده که بر اساس ادعایش که پیامبر آن است خداوند بر او متجلی شده و دو فرشته‌ی باشکوه برش ظاهر گشته و گفته‌اند که به هیچ‌ یک از کلیساهای منحرف نپیوندد و در انتظار کلیسای عیسی باشد. مختصر این‌که جوزف اسمیت به الواحی طلایی دست می‌یابد و سپس «کتاب مقدس» خود را منتشر می‌کند و بعدتر «کلیسای عیسی مسیح قدیسان آخرالزمان» بنا نهاده می‌شود؛ مورمون‌ها به آخرالزمان معتقدند و همچنین برای به حداکثر رساندن ثواب و پاداش بعد از معاد، چندهمسری را ضروری دانسته یا میان‌شان رواج دارد (که البته قوانین ایالات متحده آمریکا مقابل این مساله قرار می‌گیرد). اگر کسی از آیین مورمون بیرون برود مرتد محسوب می‌شود و در واقع به نوعی خودکشی دست زده و از دید خانواده و جامعه‌ی آیینی‌اش دیگر وجود خارجی ندارد؛ آن‌ها علاوه بر الکل، قهوه نیز نمی‌نوشند زیرا از نظرشان کافئین عنصری شیطانی است. تارا وستور در «دختر تحصیلکرده» می‌نویسد:«در کودکی و در کلاس یکشنبه‌ها به من تعلیم داده بودند که تمام تاریخ حکم مقدمه‌ای است برای پیدایش مورمونیسم: خداوند از زمان مرگ عیسی مسیح، تمام حوادث را به ترتیبی مقرر کرده که لحظه‌ای را امکان‌پذیر سازد که جوزف اسمیت در بیشه‌ی مقدس بر خاک زانو بزند و خداوند کلیسای حقیقی‌اش را بازسازی کند. آن‌ها می‌گفتند که جنگ‌ها، مهاجرت‌ها، حوادث طبیعی، صرفاً پیش‌درآمدی برای تاریخ مورمونی بوده است» (ص 421). بدین‌سان و بر حسب دستور پدر که البته از «اختلال دوقطبی» و «اسکیزوفرنی» رنج می‌برد چرا که گهگداری فرشته می‌بیند و همچنین در بزنگاه‌ها پیام‌های الهی را به‌طور مستقیم دریافت می‌دارد، خانواده‌ی تارا نسبت به آموزش‌های دولتی، پزشکی مدرن، پلیس فدرال و قوانین دولتی تا جای ممکن وقعی نمی‌نهند و از این لحاظ فرزندان‌شان را به مدرسه نمی‌فرستند یا برای‌شان شناسنامه تهیه نمی‌کنند. ناگفته نماند در سال 2011 رهبر مورمون‌ها «وارن جفر» به اتهام به عقد درآوردن دو دختربچه دادگاهی و به حبس ابد محکوم شده و برادر او «لایال جفر»، رهبر کنونی‌ این جنبش مذهبی نیز به سواستفاده از برنامه غذایی دولت در ایالت یوتا و پولشویی متهم است. او پس از حدود یک سال که از حصر خانگی فرار کرده بود در 15 ژوئن 2015 دوباره بازداشت شد.

بایست بیفزایم این اثر صرفاً جهت به اکران گذاردن تاریخچه‌ی مورمون‌ها و شرح حال‌شان به رشته‌ی تحریر درنیامده است کما این‌که خود نویسنده نیز در مقدمه‌اش آورده:«این سرگذشت، نه داستان مورمونیسم است و نه هیچ کیش دیگری». می‌خواهم بگویم سرگذشت تارا وستور در واقع روایتی است به شدت الهام‌بخش و معنادار برای خوانندگانی که در جست‌وجوی خویشتن واقعی خویش‌اند. سیر تحول و دگرگونی یک انسان برای یافتن جایگاه واقعی‌اش و آنچه استحقاق آن را دارد. شرح خودباوری و شناخت استعدادهای آدمی و تلاش و کوشش برای تکانیدن گرد و غبارها و جلا دادن زنگارهای روانش. داستانی که به زبانی ساده، یک‌دست و حتی گاهی بی‌هیچ‌ رخداد شگرفی که اغلب برای تزریق هیجانات در روایات گنجانیده می‌شود پیش رفته اما تا به خود می‌آیی با آن درگیر شده‌ای و صفحات کتاب یکی پس از دیگری ورق می‌خورد. «دختر تحصیلکرده» شرح سفری است در عمق روان و توضیح چگونگی دست یازیدن به تفرد و فردیت و تقابل با موانع و مشکلات برآمده بر سر راه و جدال واقعیت و عقلانیت با موهومات و شبه‌علم، ناهنجاری روانی والدین که به مهر تعبیر می‌شود و سنتی که یک برادر را مجاب می‌نماید برای خواهر چاقو بکشد، کتکش بزند و او را مدام به مرگ تهدید نماید. این اثر که بعد از انتشار تارا وستور را به شهرت جهانی رسانیده تا به‌حال به بیش از سی زبان دنیا ترجمه شده است. وبسایت گودریدز «دختر تحصیلکرده» را به عنوان کتاب برتر در بخش اتوبیوگرافیک و سرگذشت‌نامه‌نویسی برگزیده، ویراستاران آمازون آن را کتاب سال 2018 معرفی کرده‌اند و همچین نیویورک تایمز جزو ده کتاب برترش قرار داده است. این اثر به ترجمه‌ی شایسته‌ و روان «هوشمند دهقان» به زبان فارسی درآمده است. کم پیش می‌آید حتی با وجود حظی که از خوانش اثری برده‌ام چنین عبارتی را به‌کار برم اما در مورد این کتاب می‌بایست بگویم: مطالعه‌ی آن به شدت توصیه می‌شود. 


 

 

پیام رنجبران(وبلاگ سیناپس)

 


برچسب ها: نقد کتاب دختر تحصیلکرده ، نقد و بررسی دختر تحصیلکرده تارا وستور ، Educated Tara Westover ، بهترین کتاب سال 2018 ، مورمونیسم دختر تحصیلکرده ، چندهمسری مورمونیسم ، جوزف اسمیت کلیسای آخرالزمان مورمونیسم ،

چهارشنبه 29 اسفند 1397

بهترین رمان‌هایی که سال 97 خواندم!

   نوشته شده توسط: پیام رنجبران    نوع مطلب : معرفی کتاب(نقد) ،


بهترین رمان‌هایی که سال 97 خواندم!


پیام رنجبران

جذابیت و گیرایی داستان، حس خردمندانه‌ای که در لابه‌لای واژه‌های اثری تنیده شده است، ارتباط مستقیم با واقعیت واقعی زندگی، رویدادهای تاریخی و انفجارهایی عظیم در عمیق‌ترین لایه‌های ضمیر درونی نویسنده که امواج و فوران‌شان منجر به خلق‌ سازه‌های منسجم و تکان‌دهنده‌ای شده از جنس کلمات؛ این‌ها معیارهایم برای انتخاب آثار مذکور از مابین‌ رمان‌هایی است که امسال خوانده‌ام؛ لازم به گفتن است مولفه‌های ذکر شده در برخی‌‌شان همه با هم حاضرند، در بعضی یکی کمتر و دیگری بیشتر، و در یکی دو مورد هم شاید فقط به تک مولفه‌ای بسنده شده باشد. در نهایت، همیشه معدودند آثاری که رضایت همه جور سلیقه‌ای را به خود جلب نماید ولی با این حال به باور من جدای از شاهکارها که تکلیف‌شان روشن است، همه‌ی آثار این فهرست، آثار درخور و شایسته‌ و قابل توجه‌ای محسوب می‌شوند.




1

«مسیح باز مصلوب»

نیکوس کازانتزاکیس نویسنده‌ای که کارنامه‌اش مملو از آثار برجسته است، مردی که قصه‌هایش برآمده از شنیده‌ها نیست بلکه زاییده تجارب زیسته‌ی فراوان اوست، حاصل چشم در چشم شدن مستقیمش با زندگی و کندوکاو آن، آفریده‌ی سرگذشت و رخدادهایی که با گوشت و پوست و استخوان لمس کرده است؛ عبارت فوق‌العاده‌ای در این اثر وجود دارد که در خاطرم حک شده:«راه رسیدن به آسمان از زمین می‌گذرد»؛ و البته این گزاره از لحاظ اهمیت شناخت و ارتباط داشتن با واقعیات برایم ارجمند است که به باور من اگر واقعیت زمین را بشناسیم نیازمان به آسمان‌گردی برطرف می‌شود. به هر تقدیر «مسیح باز مصلوب» اثر درخشانی است که در درخشش آن به زبان فارسی جناب «محمد قاضی» سهم بزرگی دارند. (نقدش اینجاست)


2

شیاطین(جن‌زدگان) فیودور داستایفسکی

نزدیک به 150 سال از حیات این رمان می‌گذرد، اما تو بگو ذره‌ای دچار مردگی شده باشد. کما این‌که 1019 صفحه تو را به دنبال خود می‌کشاند. اثری تا همیشه ماندگار و شاهکاری جاویدان در ادبیات جهان. وقتی آن‌را می‌خواندم مدام با خودم زیرلب با عباراتی که شاید برای درج شدن در اینجا زیادی شخصی باشد و فقط خودم از آن سر دربیاورم زمزمه می‌کردم: لذت ببر! لذت ببر! شاید این شانس آخرت باشد، شاید دیگر هیچ‌گاه تا پایان عمر فرصتی نصیبت نشود که لابه‌لای جن‌زدگان، در جهان داستایفسکی کبیر چنین فرو بغلتی. در این بیکرانگی عمیق.‌ جهانی در عمق، جهانی که اندیشه‌های عالیجنابان «نیچه» و «فروید» به‌سانِ سلحشورانی رویین‌‌تن از آن خبر می‌دهند، همان‌جا که جان می‌دهد برای خفه شدن، همان‌جا که اگر مسلح نباشی خفه می‌شوی! همان‌جا که خفه می‌شوی، آن‌جا جهان کابوس‌های توست، جهان کابوس‌های تو بوده...همان‌جا که سال‌ها پیش، کسی چه می‌داند شاید قرن‌هاست در آن خفته‌ای یا شاید خفه شده‌ای...

این اثر به ترجمه‌ی شایسته‌ی جناب «سروش حبیبی» به زبان فارسی برگردانده شده است، ترجمه‌ای که به شدت از آن لذت بردم.



3

«شهر نوازندگان سفید» بختیار علی

در توصیف شهر نوازندگان فقط می‌گویم: این اثر شاهکار ادبیات کرد محسوب می‌شود! ادبیاتی که خود از غنی‌ترین ادبیات جهان محسوب می‌گردد. تصاویر زنده، تکان‌دهنده و به‌غایت شاعرانه‌ای در این رمان وجود دارد که تا همیشه در تارک ذهنت باقی خواهد ماند. اثری که هنوز برای این‌که درخشش خود را تمام و کمال آغاز کند و تمامی مرزها را درنوردد، برای این‌که به درستی قدر دانسته شود و جایگاه رفیع و واقعی خود را بیابد نیاز به گذر زمان دارد. اما اگر بختیار فقط همین یک اثر را هم نوشته بود، بی‌گمان در تالار مشاهیر و نویسندگان بزرگ جایگاه بلندی از آن اوست. «شهر نوازندگان سفید» به ترجمه‌ی وزین «رضا کریم‌مجاور» مانند همه‌ی ترجمه‌هایش که چون الماس می‌درخشند به زبان فارسی درآمده است. (نقدش را اینجا نوشته‌ام)



 4

داستان هفت نفری که به دار آویخته شدند (لیانید آندری‌یف)

عرض کنم، هر کجا نام آقای مترجم «حمیدرضا آتش‌برآب» را روی کتابی دیدید بی‌معطلی و با خیال راحت آن را بردارید و شروع به خواندن کرده و از ادبیات روس لذت ببرید. «داستان هفت نفر...» حیرت‌انگیز است؛ شاهکار مسلمی که به باور من از بهترین آثار ادبیات جهان است. (نقدش را اینجا نوشته‌ام)




5

امان‌نامه‌ی شب (علی اردلانی)

بعد از مجموعه‌ داستان‌های «بیژن نجدی» فقید که وقتی آن‌ها را خواندم هوش از سرم پرید؛ مجموعه داستان «امان‌نامه‌ی شب» مرا چنین دچار حیرت کرد. اگر بخواهم فقط از یک مجموعه داستان کوتاه فارسی نام ببرم که در سال‌های اخیر که چه عرض کنم- چرا که مشکل بتوان چنین معیار و اندازه‌‌ای را در کل برای آثار زیادی در زبان فارسی قائل شد- اما در حد و اندازه‌های نویسندگان جهانی نوشته شده باشد همین مجموعه است. آنچه بر من مسلم است چنانچه اردلانی در کشوری زندگی می‌کرد که تمام سازوکارهایش علیه فرهنگ و بر اساس سیستم نخبه‌کشی نبود به سرعت آوازه‌اش در جهان ادبیات می‌پیچید. در عین حالیکه معتقدم داستان‌هایی که او می‌نویسد می‌تواند مورد بهترین اقتبا‌س‌های سینمایی قرار بگیرد. (درباره‌اش اینجا نوشته‌ام)



6

«خشم» فیلیپ راث

از آن سنخ آثاری است که در یاد می‌ماند، جسور، منتقد، ملتهب و دیوانه‌وار جالب توجه! این اثر به ترجمه‌ی جناب «فریدون مجلسی» به زبان فارسی درآمده است. (درباره‌اش اینجا بیشتر نوشته‌ام)



 7

«دختر تحصیلکرده» تارا وستور

این خودزندگی‌نامه که سال 2018 منتشر شده است، به سرعت توجه اهالی فن را به خود جلب کرد، آوازه‌اش همه جا پیچید و با اقبال خوش منتقدان و خوانندگان روبرو گشت. لازم به ذکر است این اثر- که با ترجمه‌ی «هوشمند دهقان» به فارسی درآمده- انصافاً شایسته‌ی چنین توجه‌ای است. سرگذشت تارا وستور در واقع روایتی است به شدت الهام‌بخش و معنادار برای خوانندگانی که در جست‌وجوی خویشتن واقعی خویش‌اند. سیر تحول و دگرگونی یک انسان برای یافتن جایگاه واقعی‌اش و آنچه استحقاق آن را دارد. شرح خودباوری و شناخت استعدادهای آدمی و تلاش و کوشش برای تکانیدن گرد و غبارها و جلا دادن زنگارهای روانش. شرح سفری است در عمق روان و توضیح چگونگی دست یازیدن به تفرد و فردیت و تقابل با موانع و مشکلات برآمده بر سر راه و جدال واقعیت و عقلانیت با موهومات و شبه‌علم، ناهنجاری روانیِ والدین که به مهر تعبیر می‌شود و سنتی که یک برادر را مجاب می‌نماید برای خواهر چاقو بکشد، کتکش بزند و او را مدام به مرگ تهدید نماید.


 

8

«طریق بسمل شدن» محمود دولت‌آبادی

«بِسمِل» یعنی کشتن! بسمل کن یعنی بکش، همچنین به «ذبح شده» بی‌آنکه «بسم‌الله...» بر آن خوانده یا «...الرحمن و الرحیم»‌اش خاتمه یافته باشد ‌گویند:«بسمل شد!»؛ «بسمل شده» یعنی گلو‌یی بریده و تنی نیمه‌جان که همچنان پرپر می‌زند، قربانی‌ به مسلخ رفته و تیری یا تیغی بی‌هوا گلویش دریده و دیدگان مبهوت‌اش، شاید آخرین بارقه‌های زندگی‌اش به آسمان چشم دوخته باشد؛ و در «طریقِ بسمل شدن» چنین آمده:«قصه‌ی بسمل شدن...داستان کبوتر شدن» است، «من با چشم سر دیده‌ام...پرنده نابود نمی‌شود، بسمل می‌شود»... در ادامه‌ی این متنی که درباره‌ی «طریق بسمل شدن» پیش‌تر نوشته‌ام، مفصل به آن پراخته‌ام. (اینجا)



9

«سایه و مرگ تصویرها» عطا محمد

عطا محمد آگاهانه می‌نویسد و خوب می‌داند درباره‌ی چه می‌نویسد؛ و همین فاکتورها موجب می‌شود آنچه را که در ذهن می‌اندیشد گیرا و مسلط منعکس کند. همچنین او نویسنده‌ای است که به روز می‌نویسد. این رمان نیز یکی دیگر از ترجمه‌های درخشان رضا کریم‌مجاور است. (درباره‌اش اینجا بیشتر نوشته‌ام)




10

«روح پراگ» ایوان کلیما

مابین آثار کلیما اگر بخواهم فقط روی یکی از آن‌ها انگشت بگذارم این اثر است؛ روح پراگ مجموعه‌ای از مقالات ایوان کلیما طی پانزده سال است که هم به داستان کوتاه می‌ماند، هم خودزندگی‌نامه، هم رمان و هم...مقالاتی روشنگرانه از نویسنده‌ای که مدت زیادی از زندگی‌اش تحت سیطره‌ی نظام‌های توتالیتر گذشت! این کتاب به ترجمه‌ی همیشه درخشان آقای «خشایار دیهیمی» به زبان فارسی درآمده است.


 

 پیام رنجبران(وبلاگ سیناپس)




ادامه مطلب

برچسب ها: بهترین رمان‌هایی که سال 97 خواندم! ، برترین رمان‌های سال 97 من ، کتابهایی که باید بخوانیم ، فهرست بهترین رمانها ، نقد کتاب دختر تصیلکرده ، روح پراگ ایوان کلیما ، بهترین رمان بهترین ترجمه ،

تعداد کل صفحات: 54 ... 2 3 4 5 6 7 8 ...