دوشنبه 29 مرداد 1397

دوزخ (دانته آلیگری)

   نوشته شده توسط: پیام رنجبران    نوع مطلب :پارگراف‌های مورد علاقه‌ام ،



«...به چشم خویش دیدم و پندارم که هنوز هم می‌بینم، که تنی بی‌سر به راه خود می‌رفت و راه رفتن‌اش همانند سایر این اعضای بخت برگشته بود و چنگ در گیسوان سر بریده‌ی خود زده و این سر را چون فانوسی از دست آویخته بود و به ما می‌نگریست و می‌گفت:«وای بر من» از خود چراغی فرا راه خویش ساخته بود و او چراغ‌اش دوتا به صورت یکی، و یکی به صورت دوتا بودند و چگونه چنین چیزی امکان پذیر است؟ آن را تنها آن کس می‌داند که چنین است. چون به پای پل رسید بازوی خود را با سری که بر آن آویخته داشت بلند کرد تا سخنان خویش را به ما نزدیک‌تر آرد، و این سخنان چنین بود:«تو که زنده‌ای و به دیدار مردگان آمده‌ای رنج جان‌کاه مرا بنگر...» 

 

 

 





دوزخ (دانته آلیگیری)

پیام رنجبران (وبلاگ سیناپس)


برچسب ها: کمدل الهی دانته ، بهشت دوزخ دانته ، دوزخ ( دانته آلیگیری ) ، کمدی الهی دانته آلیگیری ،

دوشنبه 29 مرداد 1397

عالیجناب موسیقی (پیوند)

   نوشته شده توسط: پیام رنجبران    نوع مطلب :داستان‌های کوتاه‌ام در مطبوعات ،

این روایت‌ام، 27 مرداد ماه روزنامه فرهیختگان منتشر شده!




عالیجناب موسیقی (بخش آخر)


«پیوند»


 

ناشنوا می‌شوم. مدتی پیش ناشنوا می‌شوم. گوش چپ‌ام تصمیم گرفت اعتصاب کند و به مرور گوش راست نیز به او پیوست. چندروز قبلِ این‌که از خواب بیدار بشوم و مطلقاً هیچ‌صدایی نشنوم به مطب دکتر «سلیمی» رفتم. تنها پزشکِ شصت‌هفتاد‌ساله‌ی عصبی‌ای که چون همیشه تشخیصش آن است که من دل‌ام می خواهد باشد، هر بلایی عارض‌ام ‌می‌شود سری به او می‌زنم. به دیگران هم پیشنهادش می‌دهم اما اغلب نمی‌پذیرند. پارسال نفس‌ام بالا نمی‌آمد. خس‌خسِ سینه‌ام به جارو کشیدن پاکبانان می‌مانست بر کفِ ‌آسفالتِ خیابان‌های طهران در نیمه‌شب. بعد از معاینه غضبناک گفت:«دنبال مرض می‌گردی...چیزیت نیست، ریه‌هات کاملاً سالم‌اند...بزن به چاک». وقتی می‌گوید «بزن به چاک» یعنی بنشین یکی ‌دوساعت درباره‌ی موسیقی یا سینما حرف‌ بزنیم. من هم می‌نشینم. گفتم:«سیگار می‌کشم می‌دانی که...» یک نخ از قوطیِ خودش گیراند و داد دست‌ام:«بزن به چاک» این‌بار گفتم:«دکترجان کر شده‌ام» بعد زدم زیرِخنده! «روبه اضمحلال‌ام» قهقهقهقه...ماسماسک‌اش را برداشت و نگاهی به داخلِ گوش‌ام انداخت؛ منتظر بودم بگوید:«آهان...یک دستگاه موتور سیکلت اینجاست» آخر قبل از کر شدن توی سرم صدای موتور می‌آمد...قاام‌قااام‌قاااااااااا. گفت:«دنبال مرض می‌گردی هااا...چیزیت نیست، گوش‌هات کاملاً سالم‌اند...بزن به چاک» با نیشِ‌باز یک‌نخ سیگار گیراندم و به دست‌اش دادم:«دکترجان چه خبر؟!...».

هر کلکی زدم نشد دیگران پی نبرند که شنوایی‌ام از گوش بشده است، نشد که نشد. هر چه به لب‌های‌شان حین صحبت زل می‌زدم یا به رفتار بدن‌شان توجه می‌کردم اما در آخر چندکلمه را از دست می‌دادم و پاسخ‌هایم احتمالاً دقیق نبوده. با اینکه در زبان اشاره و لب‌خوانی به سرعت پیشرفت می‌کردم اما چندبار که به‌طور غریزی گوش‌ام را نزدیک‌شان بردم عاقبت مچ‌ام باز شد و آنقدر با من کلنجار رفتند تا سر از مطب یک جراح متخصص گوش و حلق و بینی و فلان و بیسار درآوردم. وقتی در مطبِ جراح نشسته بودم احساس می‌کردم در حال خیانت به دکتر سلیمی هستم.

گفتم:« کر شده‌ام»

جراح درآمد که:«چند وقت است؟»

گفتم:« دو الی سه‌ماه...اما الان یک‌ماهی‌ست مطلقاً نمی‌شنوم»

طوری سگرمه‌هایش در هم رفت انگار من مسئول حمله‌ی اتمی به ژاپن بوده‌ام و او در حال معاینه‌ی یک جنایتکارِ جنگی‌ست. با تکان دادن دستان‌اش مرا فهماند:«پس چرا حالا می‌آی؟!»

گفتم:«برایم مهم نبود....دیگر نیازی به شنیدن ندارم...»

گفت:« پس چرا اصلا آمدی؟!»

گفتم:«موسیقی...»

ناشنوا می‌شوم. سه‌چهارماه هیچ ارتعاشی را نمی‌شنوم. روزهای نخست کمی عجیب است. اما به مرور عادت می‌کنم. آدمی به همه‌چیز عادت می‌کند. اما تهِ دل‌ام...تمنای شنیدنِ صدای چندنفر ‌می‌ماند. با خودم کنار می‌آیم:«تو با دیدن هم می‌توانی بشنوی پس اشکال ندارد...» اما موسیقی...موسیقی...

تکلیف موسیقی چه می‌شود؟

نیمه‌شب است! می‌خواهم چای دم کنم. کتری را زیرِ شیر‌آبِ سینک‌ظرفشویی می‌گیرم. شیر آب که باز می‌شود یکباره امواجی با شدت زیاد در سرم طنین می‌اندازد:«دادادامممم...دادادامممم...» یک‌لحظه تمامیِ اندامم منجمد می‌شود. شیر را می‌بندم و به اطرافم نگاهی می‌اندازم و بعد دوباره بازش می‌کنم:«دادادامممم...دادامممم...» برجا می‌خشکم. نه. اشتباه نمی‌کنم. آنچه می‌شنوم نت‌های آغازینِ سمفونی شماره‌ی 5 بتهوون است. درست مثل میلاد اما نگاهِ من به سقف آشپزخانه می‌دوزد. آدامس هم ندارم. به سراغ دستگاه پخش می‌روم. روشن‌اش می‌کنم تا جایی که جا دارد صدایش را زیاد می‌کنم. چیزی نمی‌شنوم. مطلقاً هیچی. به آشپزخانه نگاهی می‌اندازم اما داخلِ حمام می‌شوم. شیر دوش را باز می‌کنم که این‌بار...«سونات مهتاب»...ملودی‌های «سونات مهتابِ» بتهوون در سرم طنین‌انداز می‌گردد...

 نقل است: بتهوونِ مغرور سوناتِ مهتاب‌اش را در فراق عشقِ یک کنتس «جولیتا» نوشت! می‌گویند: احساسِ حضور در قبرستان به شنونده دست می‌دهد. به این می‌ماند در گور دراز کشیده باشی و به آسمانِ شب، به رویاهای از هم گسیخته، به عشق‌های از دست رفته، به ستاره‌ها، به ستاره‌ها‌ی دنباله‌دار چشم بدوزی... به این می‌ماند که...

یک نخ سیگار می‌گیرانم و زیر دوش می‌ایستم؛ سیگار خیس می‌شود و بعد  می‌خمد و می‌شکند و جز فیلترش چیزی مابینِ لبانم نمی‌ماند و توتون‌هایش بهمراهیِ قطرات سوناتِ مهتاب روی تن‌ام نم‌نمک راه می‌رود...تو گویی دیری‌ست آنورتر از طهران، مابینِ نگاهِ دو‌کوه، در اعماقِ ‌آب‌های سردِ سد خفته‌ام و به آسمانِ شب چشم دوخته‌ام...

 

 

  




پیام رنجبران(وبلاگ سیناپس)


عالیجناب موسیقی (بخش دوم) (اینجا)


ادامه مطلب

برچسب ها: داستان کوتاه عالیجناب موسیقی ، داستان کوتاه در مورد موسیقی ، داستان کوتاه فارسی ، داستان کوتاه پیام رنجبران ، داستان کوتاه تلخ ، داستان کوتاه سونات مهتاب ، داستان کوتاه بتهوون ،

شنبه 27 مرداد 1397

عالیجناب موسیقی (بخش دوم و سوم)

   نوشته شده توسط: پیام رنجبران    نوع مطلب :داستان های کوتاهِ من ،

این روایت‌ام، 24 و 27 مرداد 97 روزنامه فرهیختگان منتشر شده!



عالیجناب موسیقی (بخش دوم  و سوم)


«میلاد»

 

پیام رنجبران

 

هیچ‌چیز سرجای خودش نیست. طوفان هر چه که بود را درب‌و‌داغان کرده. تکه‌هایی از روح‌ات کنده شده و هرکس تو را ببیند متوجه می‌شود. چند بحرانِ فرساینده بر سرت رفته است. تو را سابیده. مدام توی سرت صدای سمباده و ارّه کشیدن بر آهنِ زنگ‌زده می‌پیچد. مجموع چیزهایی را که مشاهده‌ی هر کدام‌شان به تنهایی برای تاب و توان یک فرد زیاده است یک‌جا دیده‌ای. شناعت، خیانت و سفاهتِ فشرده در سطوح و ورژن‌های متفاوت. آن‌ قسمت‌ها که مربوط به نزدیک‌ترین‌ نزدیکان است دردش فراانسانی‌ست. نه اینکه نمی‌دانسته‌ای. مگر قرار بوده چیزی جز این باشد؟ اما تا این حد را انتظار نداشته‌ای. ضعیف شده‌ای. معادلاتت بهم‌ریخته. ریشه‌هایش چندمجهولی‌ست. نگاه تلخی به زندگی داری. تصمیم می‌گیری مدتی در آرامشِ محض ساکن شوی. دیده‌گانِ هیچ آشنایی(؟) هیچ‌ بیگانه‌ای تو را نبیند. به‌سرت می‌زند مجدداً درس بخوانی. تحصیل در مقطع بالاتر در شهری را انتخاب می‌کنی که طهران نباشد. بعد از آخرین‌بار که ‌چندسال‌ پیش‌تر سال‌ها دانشجو بوده‌ای و مدّتِ‌کوتاهی با «بهنام» هم‌خانه، هرچند خاطراتِ خوشی برایت به یادگار مانده اما دیگر حال‌وحوصله‌ی بنی‌بشری نداری. بارِ نخست تا اتمام تحصیلاتت تنها زندگی کرده‌ای. اما این‌بار بدون این‌که بدانی چرا برای ادامه با «میلاد» هم‌خانه می‌شوی. شاید چون خیلی از تو جوان‌تر است. شاید چون جوانِ نخبه‌ای‌ست و جرقه‌های هوش از چشمان‌اش می‌جهد و تو از عاقبتِ جوان‌های باهوش در دوران دانشجویی مطلعی، با خودت می‌گویی:«بهتر است با من هم‌خانه باشد». میلاد می‌داند درباره‌ی چه حرف می‌زند! ولی ما که حرف نمی‌زنیم.

فقط موسیقی‌ست!

اما نه آنچه من می‌شناختم!...

همیشه دستِ چپ‌اش را پنهان می‌کند. معمولاً با هم غذا می‌خوریم. پدیده‌هایی که غذا خطاب‌شان می‌کنیم و محبوبیت‌شان نزد ما برحسب سرعت آماده ‌شدن‌شان است. به شدت احمقانه‌اند. اما پای سفره، ابتدا امواج موسیقی پخش می‌شود و ریزش نت‌های جورواجور و اکتاوها که به مانند آبشاری مابین‌مان فرو‌می‌ریزد. «راک» و مخلفاتش. آن دوره اعصاب‌ام کششِ راک ندارد، اما تلفن همراه میلاد همیشه پای سفره در آن جهان سیر می‌کند. فقط گوش می‌دهم تا به رفت‌ و ‌برگشت آکوردهای پایانی و ضربات تپ‌تپ‌‌اش برسم. میلاد طوری غذا می‌خورد طوری می‌نشیند طوری با تبحر آهنگ‌ها را روی صفحه‌ی گوشی‌اش عوض می‌کند که فرد مقابل چشم‌اش به دستِ چپِ او نیفتد. با آن یکی دست‌اش غذا می‌خورد. من هم هیچ‌گاه از او نمی‌پرسم:«میلاد...انگشتانِ دست‌ِ چپ‌ات کجاست؟» به این می‌ماند یکی از من بپرسد:«هی آقا...حافظه‌ات کو؟!...تکه‌‌تکه‌های کنده شده از روح‌ات کجاست؟!...وقتی روزانه ساعت‌ها پشت ‌پنجره می‌نشینی و به کوه‌های سراسر ابری آن ‌دورها چشم می‌دوزی دنبال چه می‌گردی؟» غذای‌مان که لمبانده می‌شود من پیپ می‌کشم. روی بالکن. تلفیق پیپ و سیگار همیشه ترکیب مناسبی‌ست. اصلاً خوشم نمی‌آید میلاد گیر سیگار بیفتد. بیشترین کلماتی که بین‌مان ردوبدل می‌شود در همین‌باره‌هاست. به طرز مضحکی نقش ناصح می‌گیرم. اما گاهی پرآشوب از اتاق‌اش درمی‌آید:«میشه پیپ بکشم؟» با سر اشاره می‌کنم یعنی آنجاست. برمی‌دارد و برمی‌گردد به اتاق‌اش. یک شب خیلی می‌خندیم. ساعت‌ها ریسه می‌رویم. خنده‌دارترین شب در دهه‌ی سوم زندگی‌ام. مابینِ بیست تا سی‌سالگی آن شب خنده‌دارترین شب بود. خاطرم نیست چطور شروع شد اما صحبت به انگشتانِ نداشته‌ی میلاد کشیده شد. می‌گفت:«آدامس می‌جویدم!!...یک فقره آدامس که از ابتدای صبح در دهانم اینور و آنور می‌چرخید و ترق‌توروق جویده می‌شد...چندساعت بیشتر تا سالِ نو باقی نمانده بود...همان حین که آدامس می‌جویدم توی دستِ چپم...بهش که نمی‌شود گفت ترقه...یک نارنجکِ دست‌ساز به اندازه‌ی پرتقال بود...همان حین چشمانِ دخترِ همسایه از دور به من افتاد...می‌خواستم پیشش قیافه بگیرم و نارنجک را به دیوار مقابل بکوبم تا از قدرتش یک محل بِگُرخند...که ناگهان صدای برزخی در جانم پیچید، ارکانِ هست و نیستم لرزید...چند لحظه در جهان نبودم...هیچ نفهمیدم...اما فقط می‌دانستم باید آدامس بجوم...باید بجوم...و ‌جویدم»

می‌گفت:«نمی‌دانم کدام‌شان اما یکی از همسایه‌ها مرا به حیاطِ خانه‌اش برد...هیچ‌کس نمی‌دانست چه باید بکند الا دخترِ همسایه...» می‌گفت:«همه چیز به سرعت اتفاق افتاده بود...اما من همچنان آدامس می‌جویدم...بعد دستِ چپ‌ام را بالا آوردم...مقابل چشمان‌ام ثابت نگه داشتم و لاجرم به آن خیره ماندم...انگشتانم نبود...ترقه با نامردی تمام در دستم ترکیده بود...اما من فقط با تعجب به انگشتانم که حالا سرجای‌شان نیستند نگاه می‌کنم و همچنان معتقدم باید آدامس بجوم...و ‌جویدم»

میلاد به این‌جا که رسید دیگر نمی‌توانستم جلوی خنده‌ام را بگیرم. آن‌چنان قهقهه می‌زدم که هرکس در جریان نبود شاید گمان می‌برد من نمی‌دانم:«زندگی فقط از تو می‌گیرد...چیزی به تو نمی‌دهد...یکبار انگشتان‌ات و یکبار تکه‌هایی از روح‌ات را می‌بلعد و بعد همه‌اش را...و تنها کاری که از دستت برمی‌آید نهایتاً تعجب است». میلاد گفت:«تمام نشده».

مابینِ قهقهه‌هام با انگشت‌ چهره‌ی مبهوت‌اش، چهره‌ای را که انگار قرار است تا ابد در هاله‌ای از تعجب باقی بماند نشانِ خودم می‌دادم و با آن یکی دست‌ام مدام روی رانِ پایم می‌کوبیدم:«بگو...ب..گ...و»...

 


ادامه مطلب

برچسب ها: داستان کوتاه در مورد موسیقی ، داستان کوتاه عالیجناب موسیقی ، داستان کوتاه فارسی ، داستان کوتاه تلخ ، داستان کوتاه گیتار راک ، داستان کوتاه نابخشوده متالیکا ، داستان کوتاه پیام رنجبران ،

این روایت‌ام، منتشر شده: دوشنبه 22 مرداد 97 روزنامه فرهیختگان!





عالی‌جناب موسیقی (بخش اول)

«پیش‌درآمد»


پیام رنجبران

 

چندسال بیش‌تر نداری! ‌شش‌هفت ساله‌ای. موشک‌باران و بمباران شهرهای غربی کشور است. و طهران هم. و بسیاری از شهرهای مام‌وطن شبانه‌روز ده‌ها‌ بار کوبیده می‌شوند. انفجارهای دم‌به‌دم با اصواتِ آخرالزمانی. شیشه‌های ریز و درشت و قدی که توی صورتِ آدم‌ها می‌ترکند. حال‌وهوای برزخی بر جانِ مردم حاکم است. مرگ آنان را به بازی گرفته و بسیاری مرگ را. خیلی‌ها به جبهه‌ها می‌روند و دیگر برنمی‌گردند؛ یا عاقبت می‌آیند. سی‌سال بعد با استخوان‌های‌شان می‌آیند، بعضی‌شان را می‌شناسی….خیلی‌ها هم می‌مانند اما در امان نمی‌مانند. هنگامه‌ی جولان ترس است. تقابل شهامت و هراس. بچگی‌ات مرگ نمی‌فهمد شاید هم هراس را. اما ترس واگیر دارد، وحشت مسری‌ست و صدای انفجار‌های پیاپی‌ آن‌را در روان‌ات می‌کوبد. در تو نهادینه می‌شود این قیامت. چهره‌های رنگ‌پریده‌ی مردمی را می‌بینی که بی‌گناه در حمله‌های هوایی آنقدر در وحشتِ خود می‌ترسند تا بمیرند. چندتا از دوستانِ بچگی‌ات در بمبارانِ مدارس کشته می‌شوند. سوأل‌های بزرگِ زندگی‌ات شکل می‌گیرد. گناه‌ مرگ‌شان را نمی‌دانی. بعضی‌شان موجی شده‌اند. موجی را نمی‌دانی. با خود می‌اندیشی به کجا خیره مانده‌اند؟! خواهند ماند. می‌ترسی. می‌ترسی...تنهایی.

شب‌های موشک‌بارانِ طهران به خانه‌ی خاله‌ات می‌دوی. هر‌شب و بسیاری از شب‌های دیگر در طولِ زندگی‌ات. آوایی اهورایی می‌شنوی. صدایی که جانِ تازه‌ای در کالبدِ مرده‌گان می‌دمد. آن‌جا غول‌های موسیقی سنتی ایران را می‌بینی. اما نمی‌دانی این‌ها کیستند؟ بعدها می‌فهمی. بچگی‌ات نجیبانه گوشه‌ای پناه می‌گیرد و فقط گوش می‌دهد. گوش می‌دهد. به ارتعاش هارمونیک تارهای جادویی‌ سازهای‌شان. به کلمات‌شان. نوای حنجره‌های‌شان که حافظ، سعدی، نظامی یا عطار می‌شود. خاله‌ات با آن لبخند آسمانی‌اش به روی تو می‌خندد. اتفاق تازه‌ای در تو می‌افتد. چیزی در شریان‌های وجودت جاری می‌گردد. لبریز می‌شوی. قدرت غالبی بر واقعیت را درمی‌یابی. چیره بر انفجار. بر مرگ. بر ترس. بر تنهایی. بر ظلمات. موسیقی آمده است.

خاله چندسال بعد در جوانی‌ات می‌میرد. در آغوشِ تو می‌میرد. مرگی که هیچ‌گاه با آن کنار نمی‌آیی. او می‌رود. موسیقی به تسلا برمی‌خیزد...

کودکی‌ات مدت‌ها به یک «تار» در گوشه‌ی سالنِ پذیراییِ خانه سر می‌زند. با احتیاط جعبه‌اش را می‌گشایی تا نوازش‌اش کنی. همیشه حیرت‌زده مسحورش می‌شوی. اما روزی پوسته‌اش می‌دری...

قرار است طوفان شود

زوزه‌ی باد در تاروپود زندگی‌ات می‌پیچد

تندباد همه چیز را با خود خواهد برد...

و می‌برد

 اما  

موسیقی می‌ماند...

 

 

 

 

پیام رنجبران ( وبلاگ سیناپس)



ادامه مطلب

برچسب ها: داستان کوتاه در مورد موسیقی ، داستان موسیقی سنتی ایران ، داستان کوتاه ساز تار ، داستان کوتاه فارسی ، موسیقی درمانی ، موسیقی درمانی روانشناسی ، موسیقی درمانی و اضطراب ،

یکشنبه 21 مرداد 1397

او که گذشت... (داستان کوتاه)

   نوشته شده توسط: پیام رنجبران    نوع مطلب :داستان‌های کوتاه‌ام در مطبوعات ،



این داستان‌ام، در روزنامه فرهیختگان شنبه 20 مرداد 97 منتشر شده!



او که گذشت...

 


می‌دود، می‌دود، هر چه خون در بدن دارد می‌دود در رگ‌ها و ماهیچه‌ها و عضلات پاهایش تا سریع‌تر بدود و او می‌دود. گلوله‌ها بی‌وقفه‌‌‌ پیشِ پایش، کنارش، پشت‌سر، این‌طرف، آن‌طرف به زمین می‌خورند، به خاک که برمی‌خیزد زیر تیغِ آفتاب، به خارها به خاشاک، به سنگ‌ها، و صحیه می‌کِشند در این برهوت و کمانه می‌کنند در این زبانه‌های آتش، و صفیر می‌کشند در این آسمانِ خشک و بی‌باران و جرقه می‌زنند در این دود و غبار؛ چیزی تا خاکریز‌ِ نیروهای خودی نمانده، و او می‌دود و می‌دود، و حالا دیگر صدای فریادِ بچه‌های خودی را می‌شنود، که صدایش می‌زنند و با هیهای و هلهله تشویق‌اش می‌کنند تا سریع‌تر بدود و او می‌دود و می‌دود تا برسد و رها شود و امشب ستاره‌ای باشد در شب‌های سنگین و ظلمانی‌ِ این کویر. و کودکی‌هایش می‌دود تا بپرد در آغوش بابا، تا بیاویزد به تنِ خنده‌های شیرینِ مامان، تا ناگهان بپرد در اتاق خواهرش و او را بترساند و بعد همه انارهای سرخ دانه کنند و بخندند و او می‌دود و می‌دود. فاصله‌ی میان شلیک یک گلوله تا رسیدن به هدف چندثانیه‌ای زمان می‌بَرد- دو تا سه ثانیه- مدت زمانِ میانِ خروجِ سرخی و داغیِ یک گلوله از لوله‌ی تفنگ- مابین دو تپشِ قلبِ تک‌تیرانداز برای تمرکز- شتاب‌ و شتاب تیر، اصابت و ترکاندن و از هم پاشاندن هدف مقابل در فاصله‌ای چندصدمتری- دو تا سه ثانیه زمان می‌برد- مثل حالا که او می‌دود و می‌دود و هدفِ مقابل‌‌ست که می‌دود و می‌دود، و در این چندثانیه تمام زندگی‌اش مقابل چشمان‌اش می‌دود و می‌دود و جوانیِ یک عمر مقابلِ چندثانیه می‌دود و می‌دود. انگشتانِ مطمئنِ یک دست، گلنگدنِ قبضه‌ سلاحی دوربین‌دار را می‌کشد و چشمانِ تیزش هدف را نشانه می‌گیرد؛ حالا لباس‌های خاکی‌ِ او در علامت «+» می‌دود و خاکریز خودی همین چندده متر باقی مانده‌ست پیشِ روی پاهای‌اش که باید بدود و بدود تا رهایی‌اش گذر کند. علامت «+» فیکس و میزان می‌شود، ماشه چکانده می‌شود و تیر در می‌رود و زوزه‌ و زوزه و زوزه‌کنان هوای کویر را رو به جلو می‌شکافَد، که او به خاکریز می‌رسد و بالا می‌دود و سپس سرازیر می‌شود، او از خاکریز گذشته است، از خط پایان، و زمان می‌ایستد و در زمینِ خاکِ خودی می‌افتد، و دیگر نمی‌دود و بچه‌ها گِردش حلقه می‌زنند، و چیزی از سرخیِ صورت نمانده، و جای تیر حفره‌ نیست، و نیمی از جمجمه‌اش نیست و دانه‌های سرخ انار که روی خاکِ تفتیده‌ی بیابان پاشیده و او دیگر نمی‌دود؛ و امشب ستاره شده و ستاره‌ای سوخته شده و بابا می‌دود و مامان می‌دود و خواهرش می‌دود و می‌گرید و می‌گرید و می‌گرید و مادر می‌شکند و پدر دود ِ تلخِ سیگار می‌شود.

 

 

 

 

پیام رنجبران (وبلاگ سیناپس)


ادامه مطلب

برچسب ها: داستات کوتاه فارسی ، داستان کوتاه جنگی ، داستان کوتاه تلخ ، داستان کوتاه علیه جنگ ، داستان کوتاه غمگین ، داستان کوتاه ادبی ، داستان کوتاه پیام رنجبران ،

این نوشته‌ام، اینجا ماهنامه صدبرگ- تیرماه 97 منتشر شده!


یوناس یوناسون



 

بی‌سوادی که حساب و کتاب سرش می‌شد 

مترجم: حسین تهرانی

 نویسنده: یوناس یوناسون

 نشر: چشمه

*

شوخی‌های واقعی!

 

پیام رنجبران

 

می‌توانیم برای شرح جهانِ داستانی رمان «بی‌سوادی که حساب و کتاب سرش می‌شد» نوشته‌ی «یوناس یوناسون» از همان واژگان همیشگی استفاده کنیم: شاد، مفرح، بامزه، روایتی جذاب و فانتزی و طنز‌آلود و تاریخی؛ مطمئن باشید حین خواندن این کتاب خواهید خندید و در برخی موقعیت‌ها به شدت؛ چنانچه فضای ذهن‌تان خسته و ملال‌انگیز شده و دل‌تان می‌خواهد این اتمسفر را با خواندن یک کتاب عوض کنید، و اگر این‌ روزها ذهن‌تان حوصله‌ی درگیر شدن با کتاب‌های سنگین و روایات داستانی پیچیده را ندارد نشانی درست همین رمان است و می‌توانید به آن رجوع کنید و با خیال راحت چندساعتی خوش باشید و بخندید! واقع اینکه تمام موارد ذکر شده درباره‌ی این رمان صدق می‌نماید. ماجرای «نومبکو» دختری سیاه‌پوست اهلِ آفریقای جنوبی که در یکی از حلبی‌آباد‌های پرت و دورافتاده‌ی حاشیه‌ی شهرش متولد شده؛ او به وظیفه‌ی خطیر حمل بشکه‌های فاضلاب مشغول است لیکن با در نظر گرفتن شانس و تقدیر و از جایی که ذاتاً دختر باهوش و نخبه‌ای‌ است خیلی زود مدارج ترقی را می‌پیماید و می‌تواند در چهارده‌سالگی رئیس بخش خودش بشود، با این‌حال روزی از خود می‌پرسد «من اینجا چیکار می‌کنم؟» و البته بوی آن محیط در ایجاد این سوال بی‌تاثیر نیست؛ به هر تقدیر او پس از ترک آن مرکز بر حسب حوادث و کش‌وقوس‌هایی از جمله اینکه چون یک‌ سفید‌پوست بی‌اندازه ابله و الکلی توسط اتومبیل‌اش او را در پیاده‌رو زیر می‌گیرد به گذارندن هفت سال پیش‌خدمتی نزد همان راننده‌ در مقری که بعدها درمی‌یابیم مرکز آزمایشات هسته‌ای آفریقاست و آن مرد سفید‌پوست رئیس‌ آن‌جاست محکوم می‌شود؛ باری او توسط یک مست در پیاده‌رو زیر گرفته شده و در نهایت مجرم شناخته می‌شود چرا که دولت آفریقای جنوبی در آن سال‌ها «آپارتاید» یعنی نژادپرست است:«ورود سیاه‌پوست به ساحل دریا ممنوع» و این حرف‌ها. تا اینجای کار و البته در ادامه نیز ما با یک اثر داستانی مواجه‌ایم که بسیار مطلوب و به شیوه‌ی مقبولی گیرا نوشته شده و از پس اولین انتظاری که از چنین آثاری می‌رود یعنی خنداندن خواننده‌اش برمی‌آید و موفق عمل می‌کند! بعد از ورود «نومبکو» به مقر آزمایشات هسته‌ای، آفریقای جنوبی سعی در ساختن بمب اتمی دارد- ناگفته نماند بعضی از وقایع و اکثر کارکترهای این رمان (آدم‌های سیاسی‌اش) برگرفته از رویدادها و شخصیت‌های واقعی و از این لحاظ تاریخی‌ست مثلاً همین اقدام دولت آفریقا برای ساخت بمب اتمی و سپس معدوم نمودن‌شان در دوره‌ی اصلاحات- مختصر این‌که به دلیل بلاهتِ بی‌اندازه‌ی رئیس مرکز به‌جای شش بمب اتمی، هفت‌تا درست می‌شود و یکی اضافه می‌آید و وارد ماجرای این روایت شده و بین چند کشور دست به دست می‌گردد! اما موردی را که می‌خواهم بر شرح این رمان بیافزایم و به نوعی مضمون اثر نیز می‌تواند باشد از اینجا آغاز می‌شود، یعنی با ورود همین بمب اتمی سرگردان به جهان داستان! درست که بنا به فرم و ساختار داستان‌های طنز ما با جهانی اغراق‌آمیز، منطقِ فکاهی، هر کی هر کی، و به شدت مضحک برای خنداندن مواجه‌ایم اما چنانچه با دقت بیشتری به آن بنگریم تفاوت چندانی با جهانِ پیرامون‌مان ندارد تا حدی که جهان واقعی ما بیشتر ابلهانه به نظر می‌رسد. بمب‌های اتمی برای قدرت‌نمایی و عرض‌اندام در دست مشتی سیاست‌مدار بُنجل و کله‌پوک می‌چرخد که اختلالات شعوری و بیماری‌های روان‌پریشانه‌ی جوامع بشری محسوب می‌شوند. بمب‌هایی که همین‌حالا تعدادشان برای نابودی کره‌ی زمین کفایت می‌نماید و چنانچه هر کدام از این سیاست‌چی‌ها که جایگاه اصلی‌شان دارالمجانین است، توهمات‌شان حادتر شود و رفتار و سکنات کشور مقابل را تحریک‌آمیز و دشمنانه بپندارند و چندتا از این بمب‌ها را در شهرهای آن کشور‌ها بترکانند، آدم‌ها دیگر هیچ‌گاه آدم‌های سابق نخواهند شد! به گمانم اینان هنوز نمی‌دانند خودشان ویروس‌ها و دشمنان اصلی انسان هستند و قربانیان‌شان همیشه مردمان واقعی است که قصدی جز زندگی مسالمت‌آمیز در کنار هم ندارند. تفاوتی مابین کارکتر‌های شکلک‌گونه‌ی رمان با شخصیت‌های واقعی در جهان واقعی دیده نمی‌شود و چه ضمانتی وجود دارد آنچه رفت به وقوع نپیوندد؟ رمان «بی‌سوادی که حساب و کتاب سرش می‌شد» به ترجمه‌ی آقای «حسین تهرانی» دومین اثر «یوناس یوناسون» است. او سال 1961 در سوئد به دنیا آمده و مشاغل دیگری از جمله روزنامه‌نگاری، مشاور رسانه‌ای و تهیه‌کننده‌ی تلویزیونی نیز داشته که در همه‌ی آنها موفق بوده و همچنین تاکنون شش‌ میلیون نسخه از کتاب‌هایش به فروش رفته است. نخستین رمانش «پیرمرد صد‌ساله‌ای که از پنجره بیرون پرید و ناپدید شد» به 35 زبان ترجمه شده و موفقیت‌ها و جوایز فراوانی نصیب‌اش نموده است. اثری که در ابتدا پنج ناشر آن‌را مناسب انتشار نمی‌دانستند.

 

 


پیام رنجبران(وبلاگ سیناپس)

 

 


ادامه مطلب

برچسب ها: نقد رمان بی‌سوادی که حساب و کتاب سرش می‌شد ، کتابهای یوناس یوناسون ، کتاب جدید یوناس یوناسون ، آپارتاید مذهبی ، آپارتاید جنسیتی ، لیست کتابهایی که باید بخوانیم ، صد کتابی که باید بخوانیم ،

جمعه 5 مرداد 1397

سرگذشت...

   نوشته شده توسط: پیام رنجبران    نوع مطلب :پراکنده ،



غایت‌مان نیز

چون سرآغاز مضطرب بود!

 

 

 


پیام رنجبران(وبلاگ سیناپس)

 


برچسب ها: شب نوشت ، شب‌نوشت ، شب‌نوشت پیام رنجبران ، پیام رنجبران (وبلاگ سیناپس) ، سرگذشت زندگی ، سرگذشت اضطراب ،

تعداد کل صفحات: 43 1 2 3 4 5 6 7 ...